Qana — iqtisadi bərpa yolunda Qərbi Afrika dövləti

Qana Qərbi Afrikada yerləşən, Qvineya körfəzinə çıxışı olan dövlətdir. Paytaxtı Akkradır. Ölkə qızıl, kakao və neft istehsalı ilə tanınır və Afrikada qızıl hasilatında liderlərdən biri sayılır.

Siyasi mənzərə

2024-cü ilin dekabrında keçirilən prezident seçkisində Milli Demokratik Konqresin (NDC) namizədi Con Drəmani Mahama səslərin 56,6 faizini toplayaraq hakim partiyanın namizədi Mahamudu Baumiyanı məğlub edib. O, 2025-ci il yanvarın 7-də üçüncü dəfə prezident kimi and içib, bu, onun səkkiz ildən sonra hakimiyyətə qayıdışı olub. Mahama 2012-ci ildə prezident Con Atta Millsin vəfatından sonra müvəqqəti rəhbər olmuş, sonra seçilib və 2016-cı ildə Nana Akufo-Addo qarşısında məğlub olmuşdu. Onun namizədi Naana Ceyn Opoku-Ageymanq Qananın ilk qadın vitse-prezidenti olub. NDC parlamentin 276 yerindən 183-nü tutur, bu, üçdə iki əksəriyyətdən bir yer azdır.

İqtisadi başlanğıc

Mahama seçkiyə iqtisadi böhran fonunda qələbə qazanıb. Ölkə 2022-ci ildə suveren borcla bağlı defolt elan etmişdi, inflyasiya həmin ilin dekabrında 54,1 faizə çatmış və iki ildən çox 20 faizdən yuxarı qalmışdı. Qana Beynəlxalq Valyuta Fondundan təxminən 3 milyard dollarlıq dəstək alıb. Afrobarometr sorğusuna görə, respondentlərin 82 faizi ölkənin səhv istiqamətdə getdiyini bildirmişdi.

2026-cı il iqtisadi göstəriciləri

2026-cı ilin fevralında Parlamentdə illik Dövlətin Vəziyyəti haqqında müraciətində Mahama iqtisadiyyatın bərpasını elan edib, "Qana yenidən işləyir" ifadəsini işlədib. O, 2025-ci ildə bir milyondan çox yeni iş yeri yaradıldığını və təxminən 950 min nəfərin çoxölçülü yoxsulluqdan çıxdığını bildirib. 2026-cı il iyunun 1-də Londonda Qana-Birləşmiş Krallıq İnvestisiya Sammitində çıxış edərək inflyasiyanın 2024-cü ilin dekabrındakı 23,8 faizdən 2026-cı ilin aprelində 3,4 faizə düşdüyünü, beynəlxalq ehtiyatların təxminən 13,9 milyard dollara yüksəldiyini və 2025-ci ildə iqtisadiyyatın təxminən 6 faiz artdığını açıqlayıb. ÜDM-in 114 milyard dolları ötdüyünü, Qananın Afrikanın səkkizinci böyük iqtisadiyyatı olduğunu bildirib. Bu rəqəmlər hökumətin rəsmi məlumatlarıdır.

Hökumətin proqramları

Mahama hökuməti 24 saatlıq iqtisadiyyat siyasətini, "Feed Ghana" proqramını, 10 milyard dollarlıq "Big Push" infrastruktur proqramını və Milli Süni İntellekt Strategiyasını əsas təşəbbüslər kimi təqdim edir. Enerji sahəsində "Tullow" və tərəfdaşları ilə 2 milyard dollarlıq yuxarı qaz sazişi imzalanıb, yeni milli aviaşirkət yaradılması planlaşdırılır.

Digər mövzular

Bəzi analitiklər illegal mədən fəaliyyətini, korrupsiya ittihamlarını və yüksək yaşayış xərclərini hökumət üçün əsas sınaq sayır.