Qərbi Azərbaycan İcması — "Qayıdış Konsepsiyası"nın icraçı qurumu

Qərbi Azərbaycan İcması (QAİ) — hazırkı Ermənistan ərazisindən kütləvi şəkildə deportasiya olunmuş azərbaycanlıların və onların varislərinin ictimai-mədəni birliyinə nail olmaq üçün fəaliyyət göstərən qurumdur. İcmanın rəhbəri Milli Məclisin deputatı Əziz Ələkbərlidir.

Tarixi kökləri

Qərbi Azərbaycan İcması 1989-cu il dekabrın 28-də "Azərbaycan Qaçqınlar Cəmiyyəti" adı ilə təsis edilmiş təşkilatın hüquqi varisidir. 2022-ci il avqustun 3-də keçirilən ümumi yığıncaqda birliyin adı "Qərbi Azərbaycan İcması"na dəyişdirilmiş, yeni Nizamnamə təsdiq edilmişdir. Təşkilat 1989-cu ildən Qərbi Azərbaycan qaçqınlarının problemləri ilə məşğul olan, 1988-1991-ci illərdə qaçqın düşən azərbaycanlılar barədə faktları və sənədləri toplayan yeganə ictimai qurumdur.

Struktur

İcmada Müşahidə, Ağsaqqallar, Ziyalılar, Qadınlar və Qəyyumlar şuraları, İdarə Heyəti, Nəzarət-Təftiş Komissiyası, Gənclər Birliyi və xarici ölkələrdəki nümayəndəliklər kimi strukturlar yaradılmış, bu strukturlarda seçkilər keçirilmişdir. İcmanın inzibati binası Bakının Nərimanov rayonunda yerləşir.

Qayıdış Konsepsiyası

İcma "İndiki Ermənistan ərazisindən qovulmuş azərbaycanlıların təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə, sülh yolu ilə geriyə qayıtmasının təmin edilməsi barədə konsepsiya — Qayıdış Konsepsiyası"nı qəbul etmişdir. Bu sənəd beynəlxalq hüquqa, aidiyyəti dövlətin daxili hüququna və tarixi faktlara əsaslanır, konsepsiyaya görə icma son iki əsr ərzində baş vermiş ədalətsizliyi qəbul etmir və onun nəticələrini rədd edir.

Dövlət tərəfindən dəstəklənməsi

Prezident İlham Əliyev 2022-ci il dekabrın 24-də İcmanın inzibati binasında yaradılan şəraitlə tanış olmuş, Qərbi Azərbaycandan olan bir qrup ziyalı ilə görüşmüşdür. Prezidentin bəyanatına görə, 1988-1991-ci illərdə Qərbi Azərbaycandan qovulmuş əlli mindən çox ailənin iyirmi minə qədərinə dəymiş ziyan hesablanmış, bu iş davam etdirilir.

Fəaliyyəti və media rolu

İcma sosial media platformalarında geniş fəaliyyət göstərir, tarixi faktları, saxtalaşdırılmış toponimlər və etnik təmizləmə siyasəti barədə materiallar yayımlayır. Regional nümayəndəliklər — o cümlədən Mingəçevir nümayəndəliyi — Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və Qayıdış Konsepsiyasının dəstəklənməsi istiqamətində fəaliyyətlərini davam etdirirlər.