SEPAH — İranın ali dini rəhbərə tabe olan elit ordusu

İran İnqilab Keşikçiləri Ordusu, qısaca SEPAH (fars dilində "Sepāh-e Pāsdārān-e Enghelāb-e Eslāmi") — İran İslam Respublikasının silahlı qüvvələrinin ən böyük qoludur. Xalq arasında, xüsusilə İran diasporunda, təşkilata mənsub şəxslərə fars dilində "keşikçi" mənasını verən "Pasdaran" deyilir.

Yaranma tarixi və konstitusion statusu

Korpus 1979-cu il mayın 5-də, İslam inqilabının ilk günlərində, dini lider Ayətullah Xomeyninin əmri ilə yaradılmışdır. İran Konstitusiyasının 150-ci maddəsinə əsasən, SEPAH-ın əsas vəzifəsi İslam inqilabını və onun nailiyyətlərini qorumaqdır. Təşkilat birbaşa dini liderdən əmr alır — bu, onu adi hərbi strukturdan fərqləndirən əsas xüsusiyyətdir.

Struktur və vəzifələr

SEPAH-ın quru, hava və dəniz qoşunlarında ümumilikdə yüz iyirmi beş min şəxsi heyət xidmət edir. Təşkilatın dəniz qoşunları Fars körfəzində hərəkətə nəzarəti təmin etmək vəzifəsi tapşırılmış ilk qoşundur. SEPAH strateji obyektlərə, raket qüvvələrinə və ölkənin nüvə proqramına nəzarəti həyata keçirir, eyni zamanda rəsmi dini mərasimlərin təşkili, sosial xidmət, əxlaq nəzarəti və müxalif toplaşmaların yatırılması kimi daxili funksiyaları da icra edir.

Beynəlxalq terror təşkilatı statusu

SEPAH 2019-cu ildə ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn, 2022-ci ildə Kanada, 2025-ci ildə Paraqvay, Avstraliya, Ekvador və Argentina, 2026-cı ildə isə Avropa İttifaqı və Ukrayna tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınmışdır.

2026-cı il gərginliyi

2026-cı ilin fevralında Ayətullah Əli Xameneinin ölümündən sonra yeni Ali Rəhbər Müctəba Xamenei SEPAH generalı Əli Abdollahini İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının rəhbəri təyin etmişdir. İl boyu SEPAH ABŞ-la davam edən hərbi gərginlik şəraitində fəaliyyət göstərmiş — Küveyt və Bəhreyndəki ABŞ obyektlərinə raket və pilotsuz uçuş aparatı zərbələri endirdiyini bəyan etmiş, İraqda regional əməliyyatlar üçün yeni gizli qruplar yaratdığı barədə məlumatlar yayılmışdır. İl ərzində ABŞ və İran prezidentləri arasında müharibəyə son qoymaq üçün memorandum imzalanmasına baxmayaraq, gərginlik dövri olaraq davam etmişdir.