Təbriz — İranın şimal-qərbində yerləşən, Şərqi Azərbaycan ostanının mərkəzi və Təbriz metropoliyasının əsas şəhəridir. Bu şəhər İran Azərbaycanı bölgəsinin ən böyük iqtisadi mərkəzi olmaqla yanaşı, bölgənin inzibati, ticari, siyasi, sənaye və mədəni baxımdan aparıcı şəhəri sayılır.
Tarixi irsi
Təbriz uzun müddət beynəlxalq karvan yollarının qovşağında yerləşərək Avropa-Asiya ticarətini tənzimləyən mərkəzlərdən biri olmuşdur. Xalçaçılıq mərkəzi kimi böyük şöhrət qazanan şəhər İranda çoxsaylı ilklərə imza atmışdır — ilk çap evi, ilk asfalt salınan xiyaban, ilk telefon və ilk yeni tipli məktəb Təbrizdə açılmışdır ki, bu da şəhərə "birincilər şəhəri" ləqəbini qazandırmışdır.
Zəlzələ tarixi
Təbriz tarix boyu 858, 1041 və 1721-ci illərdə güclü zəlzələlərə məruz qalmış, bu təbii fəlakətlər şəhərin tarixi abidələrinin böyük hissəsini məhv etmişdir. Ərk qalası, Cümə məscidi və Göy məscid isə bu zəlzələlərdən salamat çıxan ən önəmli abidələr sırasındadır.
Təbriz Universiteti
1947-ci ildə Tehran Universitetinin təşəbbüsü ilə Tibb və Ədəbiyyat fakültələri ilə fəaliyyətə başlayan Təbriz Universiteti bu gün İranın ikinci böyük universitet şəhəri statusunu şəhərə qazandırmışdır. Universitet beynəlxalq akademik reytinqlərdə mütəmadi qiymətləndirilir.
2026-cı il hərbi hədəf statusu
2026-cı ilin fevral-mart aylarında başlayan ABŞ-İsrail hərbi əməliyyatı zamanı Təbriz Tehran, İsfahan, Kərəc, Qum, Şiraz, Buşehr, Kirmanşah və İlam ilə birgə hava zərbələrinin hədəfinə çevrilmişdir — bu zərbələr əsasən nüvə mərkəzlərini, hərbi və strateji obyektləri hədəf almışdır. Mart ayının sonunda ABŞ və İsrail ordusu tərəfindən şəhərə əlavə hava hücumları həyata keçirilmişdir.
Azərbaycan ilə əlaqələri
Təbriz Azərbaycan Respublikası vətəndaşları üçün ziyarət və turizm marşrutlarının mühüm dayanacaq nöqtələrindən biridir — şəhərin tarixi-mədəni yaxınlığı və Azərbaycan dilli əhalisi onu Bakıdan gələn ziyarətçilər üçün cəlbedici məkana çevirir. 2026-cı ilin mayında Azərbaycanın Təbrizdəki konsulu Ramil İmranovun vəfatı bu əlaqələrin insani ölçüsünü xatırladan hadisələrdən biri olmuşdur.