#Tunis

Tunis: Şimali Afrikanın Aralıq dənizi ölkəsi

Tunis Respublikası — Şimali Afrikanın Aralıq dənizi sahilindəki kiçik dövləti olub, 2011-ci ildə başlayan "Ərəb Baharı" hərəkatının doğulduğu ölkə kimi müasir Yaxın Şərq-Şimali Afrika tarixinin ən mühüm siyasi hadisələrindən birinin mərkəzi olmuşdur.

Ərəb Baharının başlanğıcı

2010-cu ilin sonunda küçə satıcısı Məhəmməd Buazizinin özünü yandırması kütləvi etirazlara səbəb olmuş, bu proses 2011-ci ilin yanvarında uzunmüddətli prezident Zeynalabidin bin Əlinin hakimiyyətdən devrilməsi ilə nəticələnmişdir. Bu hadisə region boyunca yayılan "Ərəb Baharı" hərəkatının ilk qığılcımı olmuş, Misir, Liviya, Suriya kimi ölkələrdəki oxşar hərəkatlara ilham vermişdir.

Demokratik keçid dövrü

Bin Əlinin devrilməsindən sonra Tunis region ölkələri arasında ən uğurlu demokratik keçid nümunəsi kimi qəbul edilmişdir — ölkə yeni konstitusiya qəbul etmiş, çoxpartiyalı seçkilər keçirmiş, vətəndaş cəmiyyəti institutları formalaşdırmışdır. Bu keçid prosesindəki rolu üçün Tunis Milli Dialoq Kvarteti 2015-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdür.

Saied dövrü və demokratik geriləmə

2019-cu ildə prezident seçilən Kais Saied 2021-ci ildə parlamentin fəaliyyətini dayandıraraq geniş səlahiyyətləri öz əlində cəmləşdirmişdir — bu addım bir çox beynəlxalq müşahidəçi tərəfindən demokratik geriləmə kimi qiymətləndirilmişdir. Saied hökuməti müxalifət liderlərini həbs etmiş, media azadlığını məhdudlaşdırmış, bu da Tunisin əvvəlki demokratik nailiyyətlərinin sarsılması barədə davamlı narahatlıq yaratmışdır.

İqtisadi çətinliklər

Tunis iqtisadiyyatı yüksək işsizlik, inflyasiya və dövlət borcu böhranı ilə üzləşir — bu iqtisadi çətinliklər ölkənin 2011-ci ildəki inqilabının əsas motivasiyalarından biri olan sosial-iqtisadi ədalətsizliyin hələ də həll olunmadığını göstərir. Turizm sektoru ölkə iqtisadiyyatının mühüm hissəsini təşkil etsə də, siyasi qeyri-sabitlik bu sahəyə mənfi təsir göstərir.

Miqrasiya məsələsi

Tunis Aralıq dənizi vasitəsilə Avropaya keçməyə çalışan Afrika miqrantlarının əsas tranzit ölkələrindən birinə çevrilmişdir — bu proses Avropa İttifaqı ilə miqrasiya nəzarəti barədə davam edən danışıqların əsas mövzusudur, eyni zamanda Tunis daxilində subsahara afrikalılarına qarşı gərginliyə səbəb olmuşdur.