Xəzər rayonu — Abşeronun turizm və mədəni irs mərkəzi

Xəzər rayonu — Abşeron yarımadasının şimal-şərqində yerləşən, Bakının inzibati rayonlarından biridir. Ərazisi qədim yaşayış məskənlərindən hesab olunur — indiki rayonun yaşayış məntəqələri 1921-1936-cı illər ərzində mövcud olan geniş "Qala-Maştağa inzibati rayonu"nun tərkibinə daxil olmuşdur.

Adının dəyişdirilmə tarixi

Rayon 1936-1966-cı illər arasında S.Artyom (F.S.Sergeyev) rayonu inzibati vahidliyinə daxil olmuş, 1966-cı ildə "M.Əzizbəyov adına rayon" adı ilə müstəqil inzibati vahid kimi təsis edilmişdir. 2010-cu il 11 may tarixli qanunla və 2011-ci il may ayının 24-də rayonun adı yenidən dəyişdirilərək "Xəzər" adlandırılmışdır — əvvəlki ad XX əsrin əvvəlində fəaliyyət göstərmiş Azərbaycan bolşevik inqilabçısı Məşədi Əzizbəyovun şərəfinə qoyulmuşdu.

Coğrafiyası və qəsəbələri

Xəzər rayonu doqquz iqlim qurşağını özündə birləşdirən, ərazisi üç yüz otuz altı nöqtə səksən altı kvadratkilometr olan rayondur. Rayon Mərdəkan, Binə, Şağan, Buzovna, Qala, Şüvəlan, Türkan və Zirə qəsəbələrini əhatə edir. Rayon həmçinin "neft rayonu" kimi tanınır — burada dörd neft-qazçıxarma idarəsi və iyirmiyə yaxın iri sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir.

Mərdəkan qəsəbəsinin tarixi

Rayonun ən diqqətəlayiq yaşayış məntəqəsi olan Mərdəkan qəsəbəsi 1936-cı ildə şəhər tipli qəsəbə statusu almışdır. Yazılı mənbələrə görə, ərazidə iyirmi altı alban tayfasından biri olan "Mardlar" tayfası yaşamış, kənd bu tayfanın adı ilə adlandırılmışdır. Mərdəkan qalaları, Xanbaba hamamı, XV-XVII əsrlərə aid məqbərə və türbələr, eləcə də 1890-cı ildə əsası qoyulmuş dendroloji park (Nəbatat parkı) qəsəbənin tarixi abidələrindəndir.

Tarixi-mədəni irs

Rayon ərazisində yüz on beşə yaxın tarixi-arxeoloji və mədəniyyət abidəsi dövlət tərəfindən mühafizə olunur — bunların qırx yeddisi ölkə, altmış səkkizi isə yerli əhəmiyyətlidir. Rayonda iyirmi üç məscid və üç məscid-ziyarətgah, Qala Dövlət Tarixi-Etnoqrafiya Qoruğu fəaliyyət göstərir.

Turizm və istirahət infrastrukturu

Mərdəkan, Buzovna, Zirə və Türkan qəsəbələrində "Dalga Beach Aquapark Resort", "Xəzər Golden" Beach kimi çoxsaylı otel və istirahət mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Rayon ərazisində həmçinin "Qaranquş" (uroloji), "Abşeron" (qastroenteroloji) və "Günəşli" (nevroloji) kimi tanınmış sanatoriyalar mövcuddur.

Nəqliyyat əhəmiyyəti

Heydər Əliyev adına Bakı Beynəlxalq Hava Limanı Xəzər rayonu ərazisində yerləşir — bu, rayonu ölkənin əsas hava nəqliyyatı qovşağına çevirir və onun paytaxtın nəqliyyat infrastrukturundakı mühüm roluna işarədir.