
Xocavənd: Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində rayon
Xocavənd — Azərbaycanın Qarabağ regionunda yerləşən, dağlıq və dağətəyi landşaftı ilə seçilən rayonlardan biridir. Münaqişədən əvvəlki dövrdə bölgə həm əkinçilik, həm də maldarlıq üçün əlverişli təbii şəraiti ilə tanınırdı.
Coğrafiyası və təbii şəraiti
Rayon Qarabağ dağ massivinin ətəklərində yerləşir, meşəli yamaclar və dərələr ərazinin əsas relyef xüsusiyyətlərini təşkil edir. Bu təbii müxtəliflik tarixən yerli əhalinin həm əkinçilik, həm də heyvandarlıq təsərrüfatı ilə məşğul olmasına imkan yaratmışdır.
İşğal illəri
1990-cı illərin əvvəlində baş vermiş silahlı münaqişə nəticəsində Xocavənd ərazisi işğal altına düşmüşdür. Yerli əhali doğma yurdlarını məcburən tərk etmək məcburiyyətində qalmış, otuz ilə yaxın müddət ərzində rayonun kəndləri və infrastrukturu baxımsızlıq üzündən xarabalığa çevrilmişdir.
Azad edilmə
Xocavənd 2020-ci ilin payızında İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı azad edilən ərazilər sırasına daxil olmuşdur. Bölgənin azad edilməsi Qarabağın dağlıq hissəsinin bərpası prosesində mühüm addım olaraq qiymətləndirilir.
Bərpa və gələcək
Bu gün Xocavənd rayonunda genişmiqyaslı bərpa işləri aparılır — yollar çəkilir, elektrik və su təchizatı sistemləri qurulur, dağıdılmış yaşayış məntəqələri yenidən inşa edilir. Rayonun dağlıq təbiəti və əlverişli iqlim şəraiti gələcəkdə həm kənd təsərrüfatının, həm də ekoturizmin inkişafı üçün əhəmiyyətli potensial kimi görülür.