Kosmik şüaların mənşəyi nə ilə bağlıdır? | Tədqiqatçılardan maraqlı məlumatlar

Kolumbiya Astrofizika Laboratoriyası və Nyu-York Universitetinin tədqiqatçıları ultrayüksək enerjili kosmik şüaların mənşəyi ilə bağlı yeni nəzəriyyə irəli sürüblər.

Onların fikrincə, bu hissəciklərin enerjisi əvvəllər düşünüldüyü kimi şok dalğaları deyil, maqnit turbulentliyi ilə bağlıdır.

Ultrayüksək enerjili kosmik şüalar qara dəliklər və neytron ulduzları ətrafındakı bölgələr kimi ekstremal astrofizik mühitlərdə sürətlənən hissəciklərdir. Bu hissəciklərin enerjiləri Böyük Adron Kollayderi kimi Yer əsaslı sürətləndiricilərdə əldə edilən enerjilərdən dəfələrlə çoxdur. Əvvəllər onların mənşəyi ulduz partlayışları və ya digər kataklizmlər nəticəsində yaranan şok dalğaları ilə əlaqələndirilirdi.

Tədqiqatda alimlər maqnit sahələrinin roluna diqqət yetiriblər. Təhlil göstərib ki, astrofiziki mühitlərdə dolaşıq maqnit xətləri hissəcikləri effektiv sürətləndirən turbulentlik yaradır. Bu, dolaşıq hissəciklərin enerjisinin kəskin artmasına gətirib çıxarır və bundan sonra proses dayanır.

Tədqiqat təsdiqləyib ki, ultrayüksək enerjili kosmik şüalar 10²⁰ elektronvolta çatır ki, bu da Günəş hissəciklərinin enerjisindən 10 dəfə yüksəkdir.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, Günəş hissəciklərinin maksimum enerjisi təxminən 10¹⁰ elektronvoltdur. Alimlər qeyd edirlər ki, yeni nəzəriyyə hissəciklərin sürətləndirilməsi mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir.