Pleyeri seçin:

Dəyişdirilən ad, silinməyən tarix: Heydərli kəndindəki məzar daşları nəyi üzə çıxarır?

16 noyabr 2026 63 baxış

XIX əsrə və XX əsrin ilk üçdəbirinə aid Rusiya imperiyasının sənədlərində və digər yazılı mənbələrdə müasir azərbaycanlıların əcdadları müxtəlif terminlərlə qeyd edilib: “tatarlar”, “qafqaz tatarları”, “türklər” və ya “müsəlmanlar”.

Layihənin hazırlanmasında istifadə edilmiş bəzi mənbələrdə “türklər”, “türk-tatarlar”, “islamlar” və ya “məhəmmədilər” adlarına da rast gəlinir. Bundan sonra şərti olaraq 1920-ci ilə qədərki dövrlə bağlı “azərbaycanlıların əcdadları”, daha sonrakı dövr üçün isə “azərbaycanlılar” termini istifadə olunacaq.

Adları:

Çar dövründə – Xaydarli, Qaydarli, Qeydarlı, Qendarlı

Sovet dövründə – Aydarli, Xaydarli

Kənd ən azı əsr yarım ərzində Heydərli adlanıb. 2021-ci ilin sentyabrında Ermənistanda Azərbaycan irsini erməniləşdirmək və məhv etmək siyasəti çərçivəsində kəndin adı dəyişdirilərək Tsağkots qoyulub.

Kənd 1995-ci ildən Ermənistan Respublikasının Lori vilayətinin tərkibindədir.

XVIII əsrin ikinci yarısından kəndin ərazisi Kartli-Kaxetiya çarlığının tərkibində olub. 1801-ci ildə I Aleksandr “Gürcü xalqına” manifesti ilə, nəhayət, Kartli-Kaxetiya çarlığının ilhaqını təsdiqləyib: gürcü monarxiyası ləğv edilib, Şərqi Gürcüstan isə Rusiya imperiyasının tərkibinə daxil edilib. Çar Rusiyası dövründə kənd İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasının tərkibində olub.

Erməni mənbələrinin də istinad etdiyi çar dövrünə aid statistik məlumatlara görə, 1908-ci ilə qədər müxtəlif vaxtlarda kənddə yalnız və ya əsasən azərbaycanlıların əcdadları yaşayıblar.

«Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri» – nadir elmi-tədqiqat işidir. Müasir Ermənistan ərazisində aparılan sahə tədqiqatları zamanı ilk dəfə olaraq müasir azərbaycanlıların əcdadlarının vaxtilə məskunlaşdığı 600-ə yaxın kənd haqqında məlumat toplanmış və sistemləşdirilmişdir. Onların bəzilərində türk mədəni-tarixi irsinin fraqmentləri – qəbiristanlıqlar, pirlər, məscidlər qalmışdır.

Banner
Konstitusiyada bitərəflik: Ermənistanın təhlükəsizliyinə kim zəmanət verəcək? - AKTUAL GÜNDƏM

Konstitusiyada bitərəflik: Ermənistanın təhlükəsizliyinə kim zəmanət verəcək? - AKTUAL GÜNDƏM

Siyasət
16 noyabr 2026 63 baxış
"Tehran hakimiyyəti düşünür ki..." | İran ABŞ-yə hansı formada təzyiq edə bilər? - Baku TV

"Tehran hakimiyyəti düşünür ki..." | İran ABŞ-yə hansı formada təzyiq edə bilər? - Baku TV

Siyasət
16 noyabr 2026 63 baxış
Dörd ölkənin səfiri Sumqayıtda alman əsirlərinin məzarlığını ziyarət edib - Baku TV

Dörd ölkənin səfiri Sumqayıtda alman əsirlərinin məzarlığını ziyarət edib - Baku TV

Siyasət
16 noyabr 2026 63 baxış
İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına kiberhücum | Təxribatın arxasında kimlər durur? - Baku TV

İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına kiberhücum | Təxribatın arxasında kimlər durur? - Baku TV

Siyasət
15 noyabr 2026 63 baxış
Milli radio və televiziyanın yubileyi | Prezident teleradionun cəmiyyətdəki rolunu qeyd etdi

Milli radio və televiziyanın yubileyi | Prezident teleradionun cəmiyyətdəki rolunu qeyd etdi

Siyasət
15 noyabr 2026 63 baxış
Strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsində müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri | Bakı-London əməkdaşlığı

Strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsində müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri | Bakı-London əməkdaşlığı

Siyasət
15 noyabr 2026 63 baxış
Prezident Fələstin Dövlətinin milli bayramı münasibətilə Mahmud Abbasa təbrik məktubu ünvanlayıb

Prezident Fələstin Dövlətinin milli bayramı münasibətilə Mahmud Abbasa təbrik məktubu ünvanlayıb

Siyasət
15 noyabr 2026 63 baxış
Axta qəbiristanlığı: daşların danışdığı tarix | Bir zamanlar azərbaycanlıların yaşadığı kənd

Axta qəbiristanlığı: daşların danışdığı tarix | Bir zamanlar azərbaycanlıların yaşadığı kənd

Siyasət
14 noyabr 2026 63 baxış
Media və Yayım Şurası auditoriyanı yanıldan vizual təqdimatlara yol verilməməsini tələb edib

Media və Yayım Şurası auditoriyanı yanıldan vizual təqdimatlara yol verilməməsini tələb edib

Siyasət
14 noyabr 2026 63 baxış
Silah istehsalında güclü olan ölkələr sursat tələbatını niyə qarşılaya bilmir? - HƏRBİ XRONİKA

Silah istehsalında güclü olan ölkələr sursat tələbatını niyə qarşılaya bilmir? - HƏRBİ XRONİKA

Siyasət
13 noyabr 2026 63 baxış
Seçilmişlər
icon