Aleksandr Kalyaninov — Aktau faciəsinin qəhrəman ikinci pilotu

Aleksandr Kalyaninov — Bakı Avropa Liseyinin məzunu, 2024-cü il dekabrın 25-də Bakı-Qroznı reysini yerinə yetirən "Embraer 190" tipli AZAL təyyarəsinin ikinci pilotu olmuşdur. O, kapitan İqor Kşnyakinlə birgə Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında baş vermiş faciəli qəzada həlak olmuşdur.

Təhsili

Kalyaninov Bakı Avropa Liseyinin ən parlaq məzunlarından biri hesab olunurdu — uşaqlıq arzusunu gerçəkləşdirərək pilot olmuşdur. Liseyin rəsmiləri onun böyük uğurlara imza atdığını, lakin çox erkən vəfat etdiyini bildirmişlər.

Qəza gecəsi

Reys iki yüz qırx üç Bakı-Qroznı marşrutunu icra edərkən Rusiya hava məkanında olarkən kənar fiziki-texniki müdaxiləyə məruz qalmış, təyyarənin idarəetmə sistemləri ciddi zədələnmişdir. Kapitan Kşnyakin və ikinci pilot Kalyaninov zədələnmiş laineri Xəzər dənizi üzərindən Qazaxıstanın Aktau şəhərinə doğru yönəltməyə çalışaraq fövqəladə eniş həyata keçirməyə cəhd etmişlər.

Peşəkarlığın qiymətləndirilməsi

Amerikalı sabiq pilot və Nevada Universitetinin (Las-Veqas) professoru Den Babb AZAL pilotlarının peşəkarlığını xüsusi vurğulamış, onların hərəkətləri sayəsində daha böyük faciənin qarşısının alındığını bildirmişdir. "Newsweek" jurnalı pilotları "qəhrəman" adlandıraraq, otuz səkkiz nəfərin (o cümlədən pilotların) həlak olmasına baxmayaraq, iyirmi doqquz sərnişinin sağ qalmasının ekipajın son ana qədər göstərdiyi peşəkar mübarizənin nəticəsi olduğunu vurğulamışdır.

Faciənin nəticələri

Qəza nəticəsində kapitan İqor Kşnyakin, ikinci pilot Aleksandr Kalyaninov və bortprovodnik Xökümə Əliyeva həlak olmuş, digər iki heyət üzvü — Zülfüqar Əsədov və Aydan Rəhimli — sağ qalmışdır. Prezident İlham Əliyev hadisədən xəbər tutduqdan sonra Sankt-Peterburqdakı QDF dövlət başçıları qeyri-rəsmi sammitinə səfərini yarımçıq kəsərək Bakıya qayıtmış, hava limanında hadisə ilə bağlı müşavirə keçirmişdir.

Xatirəsinin anılması

2025-ci il dekabrın 24-də faciənin bir illiyi münasibətilə Azərbaycan mediası Kalyaninovun və digər həlak olanların xatirəsini anmışdır — bu anım hər il təkrarlanan mütəmadi tədbirə çevrilmişdir.