Araik Arutyunyan — qondarma rejimin son "prezidenti" 

Araik Vladimir oğlu Arutyunyan 1973-cü il dekabrın 14-də Xankəndi şəhərində anadan olmuşdur. O, Azərbaycanın Qarabağ regionunda yaradılmış qanunsuz, özünüelan edilmiş "Dağlıq Qarabağ Respublikasının" son başçısı olmuşdur — bu qurum 2020-ci il mayından 2023-cü il avqustuna qədər onun rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərmişdir.

Erkən fəaliyyəti və separatçı struktura qoşulması

Arutyunyan 1990-cı ildə Yerevan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna qəbul olmuş, 1992-ci ildə isə qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının qanunsuz silahlı dəstələrinə qoşularaq Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir. Onun böyük qardaşı Samvel həmin müharibədə həlak olmuşdur. Sonrakı illərdə o, "Azad Vətən" partiyasının sədri kimi qondarma qurumun siyasi həyatında fəal iştirak etmiş, 2007-2017-ci illər arasında qondarma "baş nazir" vəzifəsini icra etmişdir.

"Prezidentlik" dövrü və müharibə

2020-ci il mayında qondarma qurumun başçısı seçilən Arutyunyan bir neçə ay sonra İkinci Qarabağ müharibəsi ilə üzləşmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının məlumatına görə, o, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin zərbəsi nəticəsində gizləndiyi bunkerdə ağır yaralanmışdır. Müharibədən sonra o, Paşinyan hökumətinə qarşı getdikcə sərtləşən mövqe nümayiş etdirmişdir.

Saxlanılması və məhkəmə prosesi

2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycanın apardığı antiterror tədbirlərindən sonra Arutyunyan 31 avqust 2023-cü ildə "prezidentlik" vəzifəsindən istefa vermiş, 3 oktyabr 2023-cü ildə isə Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən saxlanılaraq Bakıya gətirilmişdir. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində törədilən cinayətlərdə təqsirləndirilən şəxslərin məhkəməsində o, 44 günlük müharibə zamanı Gəncənin raketlərlə vurulması ilə bağlı bəyanatına görə Azərbaycan xalqından üzr istəmiş və bu qərarın özü tərəfindən verilmədiyini bildirmişdir.