Arif Babayev — muğam sənətinin əfsanəvi ustadı (1938–2025)

Arif İmran oğlu Babayev 1938-ci il fevralın 20-də Ağdam şəhəri yaxınlığındakı Sarıhacılı kəndində anadan olub, 2025-ci il avqustun 1-də Bakıda 87 yaşında vəfat etmişdir. Azərbaycan xanəndəsi olan Babayev Azərbaycan SSR Xalq artisti (1989) və professor (1996) fəxri adlarını daşımış, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının Muğam kafedrasının sabiq müdiri olmuşdur.

Təhsili və erkən karyerası

Babayev 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. 1963-1966-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında, 1966-cı ildən isə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Sənətkarlıq üslubu

Babayev Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski və Zülfü Adıgözəlov kimi görkəmli sənətkarların ənənələrinə əsaslanaraq özünəməxsus ifaçılıq üslubu formalaşdırmışdır. Onun yaradıcılıq yolu 1960-cı ildən bəri Bakı şəhəri ilə bağlı olmuşdur.

Opera səhnəsindəki nailiyyətləri

Opera və Balet Teatrının səhnəsində Babayev muğam operalarında Məcnun və Kərəm (Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" və "Əsli və Kərəm" əsərlərində), Aşıq Qərib (Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasında) və Camal (Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operasında) kimi yaddaqalan obrazlar yaratmışdır.

Pedaqoji fəaliyyəti

Babayev Azərbaycan Milli Konservatoriyasının Muğam kafedrasına rəhbərlik edərək gənc nəsil xanəndələrin formalaşmasına böyük töhfə vermişdir — bu, onun sənətkarlığından əlavə ölkənin muğam məktəbinin institusional davamlılığındakı roludur.

Fəxri təltiflər

Babayev 2018-ci il fevralın 19-da "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir. O, həmçinin 2002-ci ildə Prezidentin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür — bu, onun Azərbaycan muğam sənətinə göstərdiyi xidmətlərin dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsinin nümunəsidir.

Vəfatı

Babayevin vəfatı Azərbaycan mədəniyyət ictimaiyyəti tərəfindən dərin təəssüflə qarşılanmışdır — o, ölkənin son onilliklərdəki ən nüfuzlu muğam ifaçılarından və pedaqoqlarından biri kimi xatırlanır.