Bilgəh qəsəbəsi: Abşeronun sahil istirahət məntəqəsi

Bilgəh — Abşeron yarımadasında, Bakının Sabunçu rayonuna daxil olan qəsəbədir. 1937-ci ildən bəri Sabunçu rayonunun tərkib hissəsi olan Bilgəh, hazırda rayonun inzibati mərkəzi statusunu daşıyır. 2021-ci il məlumatına görə qəsəbənin əhalisi səkkiz min yeddi yüz nəfər olub.

Adının etimologiyası

Bilgəh adı fars mənşəli "pilegah" sözündən yaranmışdır — bu söz "ipəyin hazırlandığı yer" mənasını daşıyır. Bu ad qədim dövrlərdə ərazidə barama plantasiyalarının mövcud olduğunu göstərir.

Qədim tarixi izlər

Ərazidəki qaya təsvirləri Bilgəhdə orta əsrlərdən şəhər mədəniyyətinin mövcud olduğunu sübut edir. Ölkəyə səfər edən avropalı səyyahlar da öz qeydlərində bu yerin adını çəkmişlər. Bu günə qədər qorunub saxlanılan orta əsr abidələrinin qalıqları da qəsəbənin qədim tarixinin əyani sübutudur.

Coğrafiyası və təbii şəraiti

Bakının şimal-şərqində, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Bilgəh Maştağa, Nərdaran və Kürdəxanı qəsəbələri ilə həmsərhəddir. Ərazi subtropik quru iqlimə malikdir.

Ənənəvi təsərrüfat

Bilgəh tarixən xalçaçılıq, ipəkçilik və toxuculuq sənayeləri ilə tanınmışdır. Qəsəbə əncir, üzüm, nar və püstə istehsalı, eləcə də geniş zəfəran plantasiyaları ilə də məşhur olmuşdur — ərazi bir vaxtlar liman şəhəri funksiyasını da yerinə yetirmişdir.

Kardioloji sanatoriya

1936-cı ildə əsası qoyulan, İkinci Dünya Müharibəsindən sonra fəaliyyətə başlayan Bilgəh Kardioloji Sanatoriyası sovet dövründə xüsusi populyarlıq qazanmış, bu gün də fəaliyyətini davam etdirir — sağlam iqlim, təmiz atmosfer və zəngin təbiət qəsəbənin sağlamlıq turizmi potensialının əsas amilləridir.

Müasir turizm infrastrukturu

Bilgəh bu gün Xəzər sahilindəki qumlu çimərlikləri və müasir mehmanxanaları (Cumeyra Bilgəh Beach Hotel kimi) ilə paytaxt sakinlərinin populyar istirahət məkanlarından birinə çevrilmişdir — bu, qəsəbənin tarixi kənd təsərrüfatı ənənələrindən müasir turizm mərkəzinə transformasiyasının göstəricisidir.