İtaliya — Avropanın üçüncü böyük iqtisadiyyatı

İtaliya Respublikası — Cənubi Avropada, Aralıq dənizinə çıxışı olan, parlamentar demokratiya ilə idarə olunan dövlətdir. Ölkənin paytaxtı Romadır, digər iri şəhərləri Milan, Neapol, Turin, Genuya və Palermodur. Rəsmi dil italyan dilidir, valyutası avrodur.

Dövlət quruluşu

İtaliyanın dövlət başçısı prezident Sercio Mattarelladır, hökumətə isə 2022-ci ildən Corcia Meloni baş nazir kimi rəhbərlik edir. Ölkə Avropa İttifaqı, Dünya Ticarət Təşkilatı, BMT, Avropa Şurası, NATO, Beynəlxalq Valyuta Fondu və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) üzvüdür.

Demoqrafik göstəricilər

Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2026-cı il apreli məlumatına görə, İtaliyanın əhalisi 58.879.000 nəfər, sahəsi isə 301.338 kvadratkilometrdir.

2026-cı il dövlət büdcəsi

2025-ci ilin dekabrında İtaliya parlamenti həftələrlə davam edən müzakirələrdən sonra 2026-cı il üçün "təvazökar" xarakterli büdcəni təsdiqləmişdir — büdcə maliyyə ehtiyatlılığı və bankların töhfələri ilə səciyyələnir. Büdcə tədbirlərinə üç il ərzində doqquz milyard avro (10,6 milyard dollar) vergi endirimi, illik gəliri 28-50 min avro arasında olanlar üçün vergi dərəcəsinin azaldılması daxildir. Baş nazir Meloni büdcəni "ciddi və məsuliyyətli" adlandıraraq məhdud resursların ailələr, məşğulluq, şirkətlər və səhiyyə xidmətlərinə xidmət etdiyini bildirmişdir. Müxalifət lideri, Demokrat Partiyasının baş katibi Elli Şlein isə büdcəni "qənaətçi və qüsurlu" adlandıraraq varlıları daha da varlandırdığını iddia etmişdir.

İqtisadi göstəricilər

Meloni üç ildir hakimiyyətdə olub, hökuməti Avro bölgəsinin üçüncü böyük iqtisadiyyatının sabitləşməsinə kömək etmişdir. Buna baxmayaraq, yüksək yaşayış xərcləri italyanları ağırlaşdırmaqda davam edir.

2026-cı il inflyasiya dinamikası

İtaliyanın istehsalçı qiymətləri 2026-cı ilin aprelində illik 6,8 faiz artmışdır — bu, 2023-cü ilin fevralından bəri ən yüksək artım olub, İran münaqişəsi ilə əlaqəli enerji qiymətlərinin yüksəlməsindən qaynaqlanmışdır. Kok və neft emalı məhsullarında qiymətlər 79,1 faiz artmışdır. Fevral ayında isə əksinə, sənaye istehsalçı qiymətləri illik 2,7 faiz azalmış, bu, 2024-cü ilin oktyabrından bəri ən kəskin düşüş olmuşdur.

İstehlakçı əhval-ruhiyyəsi

2026-cı ilin iyulunda İtaliyanın istehlakçı etimad indeksi 94,2 bala yüksələrək 2025-ci ilin fevralından bəri ən yüksək göstəricini qeydə almışdır — bütün əsas komponentlər güclənmiş, gələcək iqtisadi gözləntilər müsbətə doğru irəliləmişdir.

Tikinti sektoru

2026-cı ilin ilk rübündə tikinti istehsalı əvvəlki rüblə müqayisədə 2,0 faiz azalsa da, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0,1 faiz artım göstərmişdir — aprel ayında isə illik əsasda 2,7 faizlik artım qeydə alınmışdır.