Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsi — rəqəmsal cinayətlərin izini sürən qurum

Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsi (KMBİ) — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) tərkibinə daxil olan, rəqəmsal mühitdə törədilən cinayətlərin araşdırılması və qarşısının alınmasına cavabdeh xüsusi struktur bölməsidir. Qurum ictimaiyyət arasında "Kiberpolis" adı ilə də tanınır.

Beynəlxalq kriptovalyuta əməliyyatı

KMBİ xarici ölkələrin hüquq-mühafizə orqanları ilə beynəlxalq hüquqi yardım və qarşılıqlı əməkdaşlıq çərçivəsində mütəmadi birgə əməliyyatlar həyata keçirir. Bir belə əməliyyatda onlayn kriptovalyuta alqı-satqısı adı altında xüsusilə iri məbləğdə ziyan vuran Azərbaycan vətəndaşları — əvvəllər Türkiyə və Rusiyada oxşar cinayətlərə görə məhkum olunmuş Malik Hüseynov və Mahmud Əsgərli — saxlanılmışlar. Araşdırmaya görə, Hüseynov xarici ölkənin birində saxta 600 min ABŞ dolları təqdim edərək 1 milyon manatdan artıq dəyərində kriptovalyuta əldə etmiş, sonra ölkəni tərk etmişdir. Hər iki şəxsə qarşı cinayət işi açılmış, məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq platformaları

KMBİ Avropa Şurasının "CyberEast" layihəsi çərçivəsində keçirilən onlayn seminarlarda, Kompüter Təhlükəsizliyi İnsidenti üzrə Operativ Komandalarla (CSIRT) əməkdaşlıq və kiber zorakılığa qarşı mübarizə mövzularında beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmişdir. COVID-19 məhdudiyyətləri dövründə Azərbaycanın milli hökumət orqanları məlumatların qorunması və hüquq-mühafizə orqanları ilə xidmət provayderləri arasındakı əməkdaşlıq aspektləri üzrə regional araşdırmalara töhfə vermişlər.

Milli təhdid mənzərəsi

Deloitte-un kibertəhlükəsizlik icmallarına görə, Azərbaycanın milli internet resursları — o cümlədən YouTube kanalları — mütəmadi kiberhücumlara məruz qalır, bu hücumların sayı son illərdə artım göstərir. Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti ilə paralel fəaliyyət göstərən KMBİ, kart istifadəçilərinə qarşı yeni dələduzluq sxemləri (SMS bildirişləri və sosial media hesabları vasitəsilə) barədə də xəbərdarlıqlar yayır.

Fəaliyyət prinsipləri

Rəqəmsal ödəniş sistemlərinin və kriptovalyuta əməliyyatlarının geniş yayılması bu sahədə dələduzluq risklərini artırdığından, KMBİ-nin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri məhz bu yeni growth sahəsindəki cinayətkar qrupların fəaliyyətinin qarşısının alınmasıdır — qurum bu məqsədlə həm daxili monitorinq, həm də beynəlxalq əməliyyat-axtarış tədbirlərini davam etdirir.