#Möhsün Rezai
icon

Möhsün Rzai — İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi

Möhsün Rzai — İran əsasçı-prinsipçi siyasətçisi olub, "İslam İranının Müqavimət Cəbhəsi" ilə əlaqələndirilir. O, Tehran Universitetindən iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsinə malikdir, lakin karyerasının böyük hissəsini İranın təhlükəsizlik-siyasi qurumlarında keçirmişdir.

İnqilab Keşikçiləri Korpusundakı komandanlığı

Rzai İran-İraq müharibəsi (1980-1988) dövründə İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (İKK) baş komandanı olmuşdur — bu, onun rəsmi bioqrafiyasında dəfələrlə vurğulanan "dəyərli təcrübəsi" kimi göstərilir.

Uzunmüddətli dövlət xidməti

Rzai 1997-2021-ci illər arasında iyirmi dörd ilə yaxın müddətdə Məsləhət Şurasının (Expediency Discernment Council) katibi olmuşdur. 2021-2023-cü illərdə isə sərt xətli prezident İbrahim Rəisinin dövründə İqtisadi Məsələlər üzrə vitse-prezident vəzifəsini icra etmişdir. O, İqtisadi Əlaqələndirmə üzrə Ali Şuranın və hökumətin İqtisadi Komitəsinin katibi vəzifələrini də icra etmişdir.

Təkrarlanan prezidentlik cəhdləri

Rzai "daimi namizəd" kimi tanınır — o, dəfələrlə İran prezidentlik seçkilərinə namizədliyini irəli sürmüşdür. 2009-cu ildə Mahmud Əhmədinejad və Mir-Hüseyn Musəvidən sonra üçüncü, 2013-cü ildə Həsən Ruhani, Məhəmməd Baqir Qalibaf və Səid Cəlilidən sonra dördüncü, 2021-ci ildə isə İbrahim Rəisidən sonra ikinci (təxminən 3,4 milyon səslə) olmuşdur.

ABŞ sanksiyaları

2020-ci il yanvarın 10-da Rzai ABŞ Xəzinədarlığı tərəfindən İran hökumətinin sabitliyi pozan fəaliyyətlərinə iştirakına görə "Xüsusi Təyin Edilmiş Vətəndaşlar" siyahısına daxil edilmişdir.

2026-cı il mart — Xameneinin hərbi müşaviri

2026-cı il fevralın 28-də Ali Rəhbər Ali Xameneinin ABŞ-İsrail hava zərbələrində həlak olmasından sonra, martın 16-da yeni Ali Rəhbər Müctəba Xamenei Rzanı özünün hərbi müşaviri təyin etmişdir. Bu təyinat İran sosial mediasında geniş istehza dalğası doğurmuşdur — istifadəçilər "Deməli, sağ qalan başqa heç kim yoxdur, ona görə Möhsün Rzai hərbi müşavir təyin edilib" kimi kinayəli şərhlər yaymışlar.

2026-cı il avqust — Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası katibliyi

2026-cı il avqustun 10-da Prezident Məsud Pezeşkian Məhəmməd Baqir Zolqadrın (əvvəlki katib) istefasından sonra Rzanı Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin etmişdir — bu qurum İranın müdafiə, nüvə və xarici siyasətini müəyyənləşdirən ali orqandır. Zolqadr isə Xameneinin siyasi müşaviri postuna keçirilmişdir. Analitiklər bu təyinatı "sistemin ən radikal seqmentinin mövqe qazanması" kimi xarakterizə etmişlər — təyinat ABŞ-İran arasında altı ayı keçən müharibədən sonra, sülh danışıqları davam edərkən baş vermişdir.