Müslüm Maqomayev - Azərbaycanın və SSRİ-nin Xalq artisti

Müslüm Məhəmməd oğlu Maqomayev 1942-ci il avqustun 17-də Bakıda anadan olub, 2008-ci il oktyabrın 25-də 66 yaşında Moskvada vəfat edib. O, opera və estrada müğənnisi (bariton), bəstəkar və aktyor idi. “Sovet Sinatrası” ləqəbi ilə tanınırdı. Bakıdakı Birinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Səhnəyə yolu

Müslüm Maqomayev ilk dəfə 14 yaşında Bakıdakı dənizçilər klubunda çıxış edib. İlk böyük uğurunu 1962-ci ildə qazanıb. Bir neçə beynəlxalq mahnı müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil edərək birinci yerə və “Qızıl val” mükafatına layiq görülüb. Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olub, İtaliyanın “La Skala” teatrında təcrübə keçib. 1971-ci ildə rejissor Tofiq İsmayılov onun haqqında “Oxuyur Müslüm Maqomayev” film-konsertini çəkib. 31 yaşında, 1973-cü ildə SSRİ Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb, Azərbaycan SSR Xalq artisti adını da daşıyıb.

Repertuarı

Maqomayevin repertuarında 600-ə yaxın əsər var. Onların sırasında opera ariyaları (Fiqaro, Don Juan, Onegin, Mizgir və başqaları), italyan romansları və estrada mahnıları yer alır. O, həm də mahnı müəllifi idi. Üzeyir Hacıbəylinin Nizami Gəncəvinin qəzəllərinə bəstələdiyi “Sənsiz” və “Sevgili canan” romansları onun ifasında geniş yayılıb. Xalq şairi Nəbi Xəzrinin sözlərinə bəstələdiyi “Azərbaycan” mahnısı vətənə ithaf olunmuş ən məşhur əsərlərindəndir. “Odlar yurdu Azərbaycan” mahnısı da onun repertuarındadır.

Ailəsi

Maqomayevin babası görkəmli Azərbaycan bəstəkarı və dirijoru Müslüm Maqomayev idi. 1974-cü ildə opera müğənnisi Tamara Sinyavskaya ilə ailə qurub.

Təltifləri

SSRİ “Qırmızı Əmək Bayrağı” və “Xalqlar Dostluğu” ordenləri, Rusiyanın “Şərəf” ordeni, Azərbaycanın 1997-ci ildə verilən “Şöhrət” ordeni və “İstiqlal” ordeni ilə təltif edilib.

Xatirəsi

2022-ci il avqustun 17-də 80 illiyi münasibətilə Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə Bakı Konsert Kompleksinin “Yaşıl Teatr”ında xatirə gecəsi keçirilib. Gecədə Heydər Əliyevin Maqomayev haqqındakı fikirlərini əks etdirən fraqmentlər nümayiş olunub, “Odlar yurdu Azərbaycan” mahnısı səslənib. Hər il avqustun 17-də doğum günü münasibətilə sənətkarın məzarı ziyarət olunur, 2026-cı ildə 84 illiyi qeyd edilib. Oktyabrın 25-i vəfat ildönümüdür.