Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) — Səbinə Əliyevanın rəhbərliyi və 2026-cı il fəaliyyəti

Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasına nəzarət edən dövlət institutudur. Hazırda bu vəzifəni Səbinə Əliyeva icra edir. Qurumun rəsmi saytı ombudsman.az-dır, vətəndaşlar müraciətlərini 24 saat işləyən 916 çağrı mərkəzi, elektron poçt, poçt, faks və sosial şəbəkələr vasitəsilə göndərə bilərlər.

2025-ci il illik məruzəsi

2026-cı il martın 3-də Milli Məclisin plenar iclasında Səbinə Əliyeva "2025-ci ildə Azərbaycan Respublikasında insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsi vəziyyəti haqqında" illik məruzəsini təqdim edib. Çıxışdan əvvəl Ombudsman və Aparatın əməkdaşları Heydər Əliyevin məzarını və Fəxri Xiyabanda akademik Zərifə Əliyevanın məzarını ziyarət ediblər. Müvəkkil çıxışında son bir ildə insan hüquqlarının qorunması vəziyyətini, görülən işləri, mövcud problemləri və qarşıdakı vəzifələri əhatə edib. Məruzədə müxtəlif əhali qruplarının hüquqlarının daha səmərəli qorunması üçün tövsiyə və təkliflər irəli sürülüb. Məruzə qurumun saytında yerləşdirilib.

Vətəndaş qəbulları

Ombudsman Aparatı vətəndaş qəbulları keçirir. Rəsmi məlumata görə, növbəti qəbul 2026-cı il fevralın 12-də, digəri iyunun 3-də Bakıda baş tutub. Hər müraciətçi ayrıca qəbul edilib, bəzi məsələlər yerindəcə həll olunub, əlavə araşdırma tələb edən məsələlər üzrə müvafiq dövlət orqanlarına müraciət olunub, vətəndaşlara hüquqi məsləhət verilib.

Uşaq hüquqları üzrə maarifləndirmə

Uşaq hüquqları üzrə pilləli tədris proqramında Ombudsmanın məlumatına görə 190-dan çox məktəb iştirak edib. 11 mindən artıq şagirdə sertifikat, 900-dən çox müəllim və direktora təşəkkürnamə verilib. Proqramda Elm və Təhsil Nazirliyinin və Bakı Dövlət Universitetinin rəyi əsasında nəşr edilən "Uşaq hüquqları üzrə pilləli tədrislə bağlı seçilmiş mövzular" və "Uşaq hüquqları hamı üçün" adlı iki tədris vəsaiti istifadə olunub.

İtkin düşmüşlər mövzusu

Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü ilə bağlı bəyanatında Ombudsman Qarabağ münaqişəsi nəticəsində 4 minə yaxın azərbaycanlının itkin düşdüyünü, onların arasında 67 uşağın olduğunu bildirib. Bu rəqəm Ombudsmanın rəsmi bəyanatındandır, bəyanatın tarixi mənbədə göstərilməyib.

Beynəlxalq fəaliyyət

Səbinə Əliyevanın təşəbbüsü ilə "Süni intellekt dövründə insan hüquqları: imkanlar, risklər və məsuliyyətlər" mövzusunda Ombudsmanların Beynəlxalq Bakı Sammiti keçirilib. Sammit çərçivəsində Azərbaycan Ombudsmanı ilə Bosniya və Herseqovinanın ombudsmanları Nives Yukiç, Nevenko Vranyeş və Yasminka Cumhur arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Ombudsman memorandumun iki ölkənin ombudsman institutları arasında əməkdaşlığı gücləndirəcəyini bildirib. 2026-cı il martın 12-də Moldovanın Azərbaycandakı səfiri Aleksandr Esaulenkonu qəbul edib. Səfir Ombudsman Aparatında Ermənistanın soyqırımı və etnik təmizləmə siyasətini təqdim edən sərgi ilə tanış olub, bu, Azərbaycan rəsmi mövqeyidir.

Hüquq-iqtisadiyyat əlaqəsi

Ombudsman "Dövlətin və təsərrüfat subyektlərinin mənafelərinin müdafiəsində auditin rolu" mövzusunda İnsan Hüquqları Günü konfransında çıxış edərək auditin şəffaflığı və hesabatlılığı gücləndirdiyini, ictimai etimadı artırdığını bildirib.