Penitensiar xidmət - Ədliyyə Nazirliyinin cəzaçəkmə müəssisələrinə rəhbərlik edən qurumu

Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar xidməti Ədliyyə Nazirliyinin baş idarə səlahiyyətli müstəqil struktur qurumudur və Bakı şəhərində yerləşir. Qurum 1993-cü ildə yaradılıb. Rəsmi saytı penitensiar.justice.gov.az, çağrı mərkəzinin nömrəsi 889-dur. Xidmətin saxlanma xərcləri və fəaliyyəti dövlət büdcəsi və qanunvericiliyə zidd olmayan digər mənbələr hesabına maliyyələşdirilir. Fəaliyyətini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrə, Cəzaların İcrası Məcəlləsinə və digər qanunvericilik aktlarına əsaslandırır.

Rəhbərlik

Penitensiar xidmətin rəisi eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının ədliyyə nazirinin müavinidir və ədliyyə nazirinin təqdimatı ilə Prezident tərəfindən vəzifəyə təyin olunur. Rəis və müavinləri xidməti vəzifələri üzrə şəxsən məsuliyyət daşıyır. Müavinlər ona həvalə olunmuş sahələr üzrə fəaliyyətin təşkili və nəzarətinə cavabdehdirlər.

Əsas fəaliyyət istiqamətləri

Xidmət azadlığın məhdudlaşdırılması, müəyyən müddətə və ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzalarının icrasını həyata keçirir. Penitensiar müəssisələrin, istintaq təcridxanalarının, təqsirləndirilən şəxslərin və məhkumların mühafizəsini və müşayiətini təşkil edir. Barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilmiş şəxslərin saxlanılmasını təmin edir, məhkumların islahı işini aparır, əməliyyat-axtarış fəaliyyətini həyata keçirir. Cəza çəkən şəxslərin reabilitasiyasına və sosial adaptasiyasına köməklik göstərir, hüquqi maarifləndirmə işində iştirak edir, səlahiyyətləri daxilində mülki müdafiə, yanğın təhlükəsizliyi və səfərbərlik işini təşkil edir.

İslahat istiqamətləri

Prezidentin penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə sərəncamında maddi-texniki bazanın gücləndirilməsi, məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrində cəzanın Cəzaların İcrası Məcəlləsinə uyğun çəkilməsi, bu sahədə korrupsiyaya şərait yaradan halların qarşısının alınması, penitensiar xidmətin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları ilə komplektləşdirilməsi və tikinti-təchizat işləri üçün vəsaitin ayrılması mümkünlüyünə baxılması kimi tapşırıqlar yer alıb. 

Məhkumlarla iş

Xidmətin 2023-cü ilin yekunlarına dair əməliyyat müşavirəsində rəis müavini ədliyyə general-mayoru Oqtay Məmmədov hesabat məruzəsi ilə çıxış edib, yeni yaradılmış istehsalat sahələrində ictimai faydalı əməyə cəlb olunan məhkumların sayında artım olduğunu bildirib. Cəzaçəkmə müəssisələrində məhkumlar üçün narkomanlığa qarşı mübarizə, dini maarifləndirmə mövzularında tədbirlər keçirilir, əməkdaşlar üçün narkotiklərlə mübarizə mövzusunda təlimlər davam etdirilir. İnsan Hüquqları Aylığı çərçivəsində tədbirlər təşkil olunub. Qadın və yetkinlik yaşına çatmayan məhkumlar üçün badminton yarışları keçirilib. Sosial Xidmətlər Agentliyi Umbakı penitensiar kompleksində və İxtisaslaşmış müalicə müəssisəsində daha 26 məhkumun qiymətləndirməsini aparıb. Ədliyyə Nazirliyi “Məhkumlarla görüşlərin onlayn qeydiyyatı” xidmətini istifadəyə verib, xidmət pilot qaydada 4 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində tətbiq edilir.