Qvineya-Bisau Respublikası: Qərbi Afrikanın sahil ölkəsi

Qvineya-Bisau Respublikası — Qərbi Afrikada, Atlantik okeanı sahilində, şimaldan Seneqal, cənub və şərqdən Qvineya ilə həmsərhəd olan kiçik dövlətdir. Ölkə əhalisinin yarısını müsəlmanlar, qırx faizini yerli dinlərə inananlar, on faizini isə xristianlar təşkil edir.

Dil müxtəlifliyi

Bütün məktəblərdə tədris portuqal dilində aparılsa da, əhalinin yalnız on dörd faizi bu dildə sərbəst danışa bilir. Gündəlik həyatda əsasən portuqal dilinə əsaslanan Qvineya-Bisau Kreyol dili istifadə olunur, hər etnik qrupun isə öz daxili dili mövcuddur. Bu dil müxtəlifliyi ölkənin çoxmillətli tərkibinin əyani göstəricisidir.

2025-ci il hərbi çevrilişi

Ölkənin siyasi sistemi 2025-ci ilin noyabrında hərbi çevriliş ilə sarsılmışdır — Xalqın İnqilabi Silahlı Qüvvələri yenidən seçilən prezident Umaru Sisoku Embalonu devirmiş, seçki etirazlarını dayandıraraq general Xorta İnta-A Na Manı "Nizamın Bərpası üzrə Ali Hərbi Komandanlığı" adlanan hərbi hökumətin rəhbəri təyin etmişdir. Bu hərbi hökumət ölkəni bir illik keçid dövrü ərzində idarə edəcəyini bəyan etmişdir.

Keçid dövrü prosesləri

Keçid dövrü prezidenti kimi general Orta N'Tam and içmişdir. 2026-cı ilin yanvarında oppozisiya lideri Domingos Simoes Pereira həbsdən azad edilmiş, hərbi hökumət isə ölkədə ümumi seçkilərin dekabrın 6-da keçiriləcəyini elan etmişdir — bu seçkilər yüz mandatlıq qanunverici orqanın formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.

Azərbaycanla əlaqələri

Prezident İlham Əliyev Qvineya-Bisau Prezidenti Umaru Sisoku Embalo ilə görüşərək ölkələr arasında siyasi münasibətlərin çox yaxşı olduğunu vurğulamışdır — bu, Qvineya-Bisau prezidentinin Azərbaycana ilk rəsmi səfəri olmuşdur. Görüş zamanı iki ölkə arasında iqtisadi-ticari əlaqələrin genişləndirilməsi, tələbələrə qrantların verilməsi və xarici işlər nazirləri səviyyəsində siyasi məsləhətləşmələrin aparılması məsələləri müzakirə edilmişdir. Qvineya-Bisau Azərbaycanın COP29 sammitinin yüksək səviyyədə təşkilinə görə minnətdarlığını bildirmişdir.