Seyid Həsən Nəsrullah: Hizbullahın keçmiş lideri

Seyid Həsən Nəsrullah 1960-cı il avqustun 31-də Livanın paytaxtı Beyrutda anadan olub, 2024-cü il sentyabrın 27-də (28-nə keçən gecə) İsrail ordusunun Beyrutun cənub məhəllələrinə endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində həlak olmuşdur. Livan Hizbullah təşkilatının üçüncü baş katibi olan Nəsrullah 1992-2024-cü illər arasında — otuz iki il ərzində — bu vəzifəni icra edərək təşkilatın ən tanınmış və xarizmatik simasına çevrilmişdir.

Gənclik illəri və Hizbullaha qoşulması

1975-ci ildə Livanda vətəndaş müharibəsi başlayanda on beş yaşında olan Nəsrullah ailəsi ilə birgə Sur şəhərinin əl-Bəzuriyə kəndinə köçmüş, oradakı şiə Əməl Hərəkatına qoşulmuşdur. 1978-ci ildə Livana qayıdaraq Seyid Abbas əl-Musəvinin qurduğu İmam Müntəzər mədrəsəsində təhsilinə davam etmiş, 1982-ci ildə İsrailin Livanı işğal etməsindən sonra Əməl hərəkatından ayrılan liderlərlə birgə Hizbullahın yaradılmasında iştirak etmişdir.

Baş katiblik dövrü

1992-ci ildə təşkilatın əvvəlki lideri Seyid Abbas Musəvinin İsrail tərəfindən öldürülməsindən sonra Nəsrullah Hizbullahın baş katibi seçilmişdir. 1997-ci ildə oğlu Hadi Nəsrullah İsrail ordusu ilə döyüşdə həlak olduqdan sonra onun nüfuzu daha da artmışdır — o, oğlunun cəsədini israilli əsgərlərin cəsədləri ilə dəyişdirmə təklifini rədd etmiş, qalıqları yalnız 2004-cü ildəki əsir mübadiləsi zamanı qaytarılmışdır.

İsrail əleyhinə mübarizədəki nailiyyətləri

Nəsrullahın rəhbərliyi altında Hizbullah 2000-ci ildə İsrail qüvvələrinin Cənubi Livandan geri çəkilməsinə nail olmuş, 2006-cı ildə İsrailin Livana hücumuna kəskin müqavimət göstərərək İsrail ordusuna ağır zərbə vurmuşdur. Bu nailiyyətlər onu region miqyasında Hizbullahın və İsrailə qarşı müqavimət hərəkatlarının simvoluna çevirmişdir.

Ölümü

2024-cü ilin sentyabr ayının sonunda İsrail ordusu Hizbullahın Beyrutdakı mərkəzi qərargahını hədəfə alan hücumda Nəsrullahın öldürüldüyünü açıqlamışdır. Bombardman zamanı Hizbullahın icraiyyə şurasının sədri Haşim Səfiəddin, cənub cəbhəsi komandiri Əli Karəki və İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Livandakı Qüds Qüvvələrinin komandiri Abbas Nilfuşan da həlak olmuşdur. Hizbullah onun ölümünü təsdiqləyərək mübarizələrini davam etdirəcəklərini bəyan etmiş, İranın Ali Rəhbəri Əli Xamenei isə "Nəsrullah fərd deyildi, bir yol və bir məktəb idi" deyərək intiqamsız qalmayacağını bildirmişdir.