Alimlər insanlarla bağlı inqilabi kəşfə imza atdı

İnsanların danışmaq qabiliyyəti elmi dünyanı uzun illərdir maraqlandıran böyük bir sirdir.

Bəs niyə biz asanlıqla ünsiyyət qura bilirik, amma bizə genetik baxımdan bu qədər yaxın olan neandertallar və ya digər heyvan növləri bunu bacarmayıb?

Nyu-Yorkdakı Rokfeller Universitetinin alimləri NOVA1 proteininin beynin inkişafında və informasiya emalında mühüm rol oynadığını aşkar ediblər. Bu protein beynimizdə sinir hüceyrələrinin necə işləyəcəyini tənzimləyən bir növ "dirijor" funksiyasını yerinə yetirir.

Ən maraqlı məqam isə budur ki, müasir insanlarda olan NOVA1 geni neandertallarda, denisovalılarda və digər heyvanlarda olan versiyadan cəmi bir amin turşusu fərqi ilə seçilir.

Bu fərqin təsirini anlamaq üçün alimlər siçanlar üzərində təcrübə aparıblar. Onların genetik quruluşuna müasir insanlarda olan NOVA1 versiyası əlavə edilib. Nəticələr gözlənilməz olub: siçanlar normal inkişaf etsələr də, çıxardıqları səslər dəyişib. Bu, NOVA1 geninin beynin səs çıxarma ilə bağlı bölgələrində dəyişikliklər yaratdığını və səsli ünsiyyətdə mühüm rol oynadığını göstərir.

Bu tədqiqat insan danışığının necə meydana gəldiyi barədə sirrin yalnız bir hissəsini həll etmiş ola bilər. Ancaq bu kiçik genetik fərq insanlığın ən böyük sıçrayışlarından birinə qapı açan mühüm ipucu hesab edilir.