30 milyard ildə bir saniyəlik xəta ilə işləyir

Elm dünyası zamanın ölçülməsində yeni bir epoxaya qədəm qoyub. Baku TV-nin xəbər xidmətinin verdiyi məlumata görə, Çin Elm və Texnologiya Universitetinin tədqiqatçıları (USTC) tərəfindən hazırlanan yeni stronsium optik şəbəkə saatı o qədər dəqiqdir ki, onun cəmi 1 saniyə geri qalması və ya irəli getməsi üçün 30 milyard il vaxt lazımdır. 2026-cı ilin mart və aprel aylarına olan ən son elmi məlumatlara əsasən, bu cihaz kainatın hazırkı yaşından (təxminən 13.8 milyard il) iki dəfə çox müddətdə belə dəqiqliyini itirmir. Bu nailiyyət mövcud sezyum atom saatlarını (hansı ki, 60-300 milyon ildə 1 saniyə xəta edir) geridə qoyaraq, Beynəlxalq Vahidlər Sistemində (SI) "saniyə"nin tərifinin yenidən müəyyən edilməsi üçün zəmin yaradır.

Məlumata əsasən, bu qeyri-adi dəqiqlik stronsium atomlarının lazer şüaları vasitəsilə mütləq sıfıra yaxın temperaturda dondurulması və onların rəqslərinin (saniyədə 429 trilyon dəfə) ölçülməsi sayəsində əldə edilib. Videoda laboratoriya şəraitində qurulan mürəkkəb lazer sistemləri, atomların "optik qəfəs"də saxlanılması və bu texnologiyanın gələcəkdə GPS naviqasiyası, qara dəliklərin tədqiqi və qaranlıq maddənin axtarışında necə istifadə olunacağı barədə elmi-populyar kadrlar yer alıb.