Rusiya və ABŞ arasında xaos | Gərgin ritorika, yoxsa real təhlükə?

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiyanın keçmiş lideri, Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedevin nüvə bəyanatlarına verdiyi cavab qlobal gündəmi silkələyib.

Trampın əmri ilə iki nüvə sualtı qayığının Rusiya sərhədlərinə doğru hərəkət etməsi siyasi şərhçilər tərəfindən həm güc nümayişi, həm də nüvə balansının pozulması təhlükəsi kimi qiymətləndirilir.

Medvedevin iyulun 28-də səsləndirdiyi fikirlər, ABŞ-ni “ultimatum oyunu” oynamaqda ittiham etməsi və Rusiyanın bu ritorikanı real hərbi təhdid kimi qiymətləndirdiyini deməsi cavabsız qalmayıb.

Tramp “Truth Social”da yazdığı paylaşımda belə bir xəbərdarlıq edib: “Sözlər vacibdir və tez-tez gözlənilməz nəticələrə səbəb ola bilər”.

Burada belə bir sual yaranır: bu ritorika real qarşıdurma ehtimalını artırırmı, yoxsa siyasi performansın bir hissəsidir?

Ekspertlər bildirirlər ki, bu addım Trampın “Madman Theory”, yəni qeyri-müəyyən və proqnozlaşdırılmayan lider obrazını qəsdən önə çəkməsi ilə izah oluna bilər. Məqsəd rəqibə “bizdən hər şey gözlənilə bilər” mesajını verməkdir.

Digər tərəfdən, ABŞ-nin bu cür hərbi yerləşdirmə qərarını Trampın təkbaşına elan etməsi də qeyri-adi sayılır. Adətən nüvə daşıyıcısı olan sualtı qayıqların hərəkəti konfidensial saxlanılır. Bu dəfə isə Tramp məsələni açıq şəkildə ictimailəşdirir. Bu, həm daxili siyasi auditoriyaya “biz güclüyük” siqnalı verir, həm də Rusiyaya qarşı sözlərlə kifayətlənmədiyini nümayiş etdirir.

Bəs bu qarşılıqlı ritorika müharibə riskini artırırmı?

Hazırda real nüvə qarşıdurması ehtimalı aşağı qiymətləndirilsə də, belə bəyanatların regionda hərbi balansı dəyişməyə, kiçik yanlış anlaşılmalara və ya təsadüfi qarşıdurmalara yol aça biləcəyi istisna edilmir. Bir sözlə, tərəflər diplomatiya dili ilə yox, təzyiq dili ilə danışır.