Alimlər tərəfindən yeni fərziyyə irəli sürülüb

Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutunun alimləri hesab edirlər ki, erkən dövrdə Yerə düşən iri asteroidlər həyatın yaranması üçün ideal şərait formalaşdırmış ola bilər.

Kompüter modelləşdirməsinin nəticələrinə görə, bu toqquşmalar Yer qabığını çatladaraq ilk üzvi molekulların əmələ gələ biləcəyi geniş hidrotermal sistemlər yaradıb.

Hidrotermal sistemlər isti və minerallarla zəngin suyun dövr etdiyi çatlar şəbəkəsindən ibarətdir. Bir çox alim hesab edir ki, təxminən dörd milyard il əvvəl həyatın ilk formalarının yaranması üçün ən əlverişli mühit məhz bu cür sistemlər olub.

Tədqiqat müəllifləri yüksək sürətlə Yerə çırpılan asteroidlərin təsirlərini simulyasiya edən kompüter modelindən istifadə ediblər. Hesablamalara əsasən, bir iri asteroid zərbəsi Yellouston Milli Parkındakı qeyzerlər və isti bulaqlardan ibarət ən böyük quru hidrotermal sisteminin müasir aktivliyindən təxminən 100 dəfə güclü hidrotermal fəaliyyət yarada bilərdi.

Modelləşdirmə göstərib ki, təxminən 4,3 milyard il əvvəl Yer qabığının səkkiz kilometrlik üst hissəsi güclü şəkildə çatlayıb və suyun keçməsi üçün əlverişli vəziyyətdə olub. Bu şərait təxminən 3,5 milyard il əvvələ qədər davam edib ki, həmin dövr Yer üzündə həyatın ən qədim etibarlı izlərinin meydana çıxdığı dövr hesab olunur.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, asteroid toqquşmaları adətən dinozavrların məhvi kimi kütləvi yoxolmalarla əlaqələndirilir. Lakin Yer tarixinin erkən mərhələlərində bu kosmik zərbələr, əksinə, həyatın yaranmasına gətirib çıxaran kimyəvi proseslərin baş verməsi üçün əlverişli mühit formalaşdırmış ola bilər.