Makron “erməni soyqırımı” memorialını ziyarət etməklə hansı mesajı verir? - Baku TV

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron mayın 5-də İrəvanda yerləşən “Erməni Soyqırımı” Memorialını ziyarət edib. Bu ziyarət ilk baxışda Avropa Siyasi Sammiti üçün Ermənistanda səfərdə olan prezident Makronun humanitar həssaslıq jesti kimi görünür. Ancaq diqqətlə baxdıqda, məsələnin təkcə tarix və yaddaşla deyil, həm də siyasətlə, geosiyasi maraqlarla bağlı olduğu sezilir.

1915-ci ildə Osmanlı İmperiyası dövründə baş verən hadisələr uzun illərdir beynəlxalq müzakirə mövzusudur. Bir sıra ölkələr və parlamentlər bu hadisələri “soyqırımı” kimi tanıyıb. Digər tərəfdən, Azərbaycan və Türkiyə bu qiymətləndirməni qəbul etmir və hadisələrin I Dünya müharibəsinin xaosunda baş verdiyini, kütləvi köçürmələr və qarşılıqlı itkilər kontekstində dəyərləndirilməli olduğunu bildirir.

Vacib məqam ondan ibarətdir ki, bu, yekdil nəticə əldə olunmuş mövzu deyil. Müxtəlif tarixçilər fərqli arqumentlər səsləndirir və mənbələr bir-birindən fərqlənən nəticələr göstərir. Bir sözlə, belə mürəkkəb məsələlərdə siyasi liderlərin açıq şəkildə tərəf tutan jestlər etməsi müəyyən suallar doğurur.

Fransa uzun illərdir bu məsələ ilə bağlı müəyyən mövqe sərgiləyir və ölkədəki erməni diasporunun ictimai-siyasi təsiri də bu kontekstdə tez-tez qeyd olunur. Bu baxımdan, Makronun addımını təkcə tarixi yaddaşa münasibət deyil, həm də daxili siyasi auditoriyaya yönələn mesaj kimi qəbul edə bilərik.

Digər tərəfdən, Qarabağ münaqişəsindən sonra onsuz da həssas olan Cənubi Qafqazda balanslı və neytral mövqe nümayiş etdirmək əvəzinə, siyasi jestlər sərgiləmək – gərginliyi azaltmaq yox, əksinə, yeni etimadsızlıq mühiti yarada bilər.

Makronun İrəvan ziyarəti bir daha göstərir ki, beynəlxalq siyasətdə tarix çox vaxt obyektiv araşdırma mövzusu deyil, siyasi təsir vasitəsidir. Məhz bu səbəbdən belə həssas məsələlərdə liderlərin daha məsuliyyətli, daha balanslı və daha inklüziv yanaşma sərgiləməsi vacibdir. Əks halda, tarix üzərindən qurulan siyasət gələcək üçün sağlam körpülər yox, yeni uçurumlar yaradır.