#Abdullah Öcalan
icon

Abdullah Öcalan — silahı buraxma çağırışının qırx illik terror lideri

Abdullah Öcalan — Türkiyədə terror təşkilatı kimi tanınan Kürdistan Fəhlə Partiyasının (PKK) qurucusu və liderdir. 1999-cu ildən bəri İstanbul yaxınlığındakı Marmara dənizindəki İmralı adasında tənha həbsxanada saxlanılan Öcalan qırx ildən artıq davam edən Türkiyə-PKK münaqişəsinin mərkəzi simasıdır.

PKK-nın tarixi

1980-ci illərdən bəri kürdlərin cənub-şərqi Türkiyədə müstəqil dövlət və ya muxtar bölgə uğrunda mübarizə aparan PKK Türkiyə, Avropa İttifaqı və ABŞ tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınır. Münaqişə nəticəsində on minlərlə insan həyatını itirmişdir.

2025-ci il fevral çağırışı

2025-ci il fevralın 27-də İmralıdan yazdığı müraciətdə Öcalan PKK-ya silahı buraxmağı və özünü ləğv etməyi çağırmışdır — o, "bütün qruplar silahlarını buraxmalı və PKK özünü ləğv etməlidir" ifadəsini işlətmiş, bu çağırışın tarixi məsuliyyətini öz üzərinə götürdüyünü bildirmişdir. Mesaj DEM Partiyanın nümayəndələri tərəfindən kürd və türk dillərində oxunmuşdur.

PKK-nın atəşkəs və fəsx qərarı

Çağırışdan sonra PKK dərhal atəşkəs elan etmiş, 2025-ci ilin martında bu qərarını rəsmiləşdirmişdir. 2025-ci ilin iyulunda keçirilən konqresdə təşkilat fəsx və silahı buraxma qərarı qəbul etmiş, bir qrup üzvün silahlarını simvolik şəkildə yandırması prosesin "geri dönülməz mərhələyə" keçdiyi kimi şərh edilmişdir.

Parlamentdəki icra prosesi

Bu addımlardan sonra Türkiyə Böyük Millət Məclisində "Milli Birlik, Həmrəylik və Demokratiya Komissiyası" yaradılmışdır. 2026-cı ilin fevralında komissiya silahsızlanma prosesini əsas götürən və hüquqi islahat təklifləri özündə əks etdirən hesabatı səs çoxluğu ilə qəbul etmişdir. DEM Parti prosesi dəstəkləsə də, bəzi maddələrin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi lazım olduğunu bildirmişdir.

Öcalanın gələcək hüquqi statusu

2026-cı ilin sentyabrında Milli Həmrəylik və Bütövləşmə Koordinasiya Şurası çərçivəsində yaradılan alt-komissiyaların iş üsulları müəyyənləşdirilir — AKP mənbələrinə görə, Öcalana rəsmi vəzifə və ya xüsusi status verilməyəcək, lakin zərurət yarandıqda o, prosesin irəliləməsinə dolayı töhfə verə bilər. Dövlət Bahcelinin son açıqlamalarında Öcalanın hüquqi statusunun da müzakirəyə açılması lazım olduğu bildirilmişdir — bu, prosesin yeni mərhələyə keçə biləcəyinin siqnalı kimi qiymətləndirilir.