Afrika: dünyanın ikinci ən böyük qitəsi

Afrika — dünyanın ən böyük ikinci qitəsi olub, 2026-cı ildə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) proqnozuna görə iqtisadi artım tempinə görə dünya liderinə çevriləcəkdir. Qitənin əhalisi 1,55 milyarda yaxın qiymətləndirilir və müxtəlif inkişaf səviyyəli əlli dörddən artıq dövləti əhatə edir.

2026-cı il iqtisadi proqnozları

BVF-nin məlumatına görə, 2026-cı ildə ümumi daxili məhsulun artım tempi altı faizdən çox olan ən sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyatların əksəriyyəti Afrika ölkələri olacaqdır — Ruanda, Uqanda və Efiopiya kimi ölkələrdə artım tempi yeddi faizi keçəcək, Cənubi Sudan və Qvineya isə neft və mineral xammalı hasilatı bumuna görə ikirəqəmli ÜDM artımına nail olacaqdır.

Xarici borc yükü

BVF ekspertləri Afrikanın qlobal istiləşmənin nəticələri, siyasi qeyri-sabitlik və yüksək xarici borc kimi risk amillərinə diqqət yetirməli olduğunu vurğulayırlar — 2026-cı ildə qitə ölkələri kreditorlara təxminən doxsan beş milyard dollar ödəməli olacaqlar. Keniya kimi ölkələr xarici borcun ödənilməsinə büdcə vəsaitlərinin iyirmi faizinədək hissəsini yönəltməli olacaqdır.

Afrika Ticarət Hesabatı

Afrika İxrac-İdxal Bankının "2026 Afrika Ticarət Hesabatı"na görə, qitənin real ÜDM artımı 2024-cü ildəki 3,4 faizdən 2025-ci ildə 4,5 faizə yüksələrək qlobal artım tempini üstələmişdir — bu, Afrika iqtisadiyyatlarının artan davamlılığını və uyğunlaşma qabiliyyətini əks etdirir. Hesabat dəyişən geosiyasi dinamikanın Afrikanı istehsal, ticarət, innovasiya və artımın dinamik mərkəzinə çevirmək üçün tarixi imkan yaratdığını vurğulayır.

Şərqi Konqodakı davam edən münaqişə

2026-cı il ərzində Konqo Demokratik Respublikasının şərqindəki münaqişə davam etmiş — Uqanda Xalq Müdafiə Qüvvələrinin fəaliyyəti, mədənlərin qorunması üçün paramilitar bölmənin yaradılması və ADF silahlı qruplaşmasının kəndlərə hücumları nəticəsində çoxsaylı insan itkiləri qeydə alınmışdır. ABŞ sabiq prezident Jozef Kabilaya şərqi Konqodakı üsyançılara dəstəyinə görə sanksiyalar tətbiq etmişdir.

Cənubi Afrikadakı daxili proseslər

2026-cı ilin yanvarında Cənubi Afrika ABŞ-ın G20-yə növbəli sədrliyi müddətində bu qrupun tədbirlərindən çəkildiyini elan etmişdir — bu, ölkənin beynəlxalq diplomatiya sahəsindəki mövqeyinin nümunəsidir.

Regional geosiyasi əhəmiyyəti

Son illərdə münaqişə ocaqlarının əksəriyyətinin Yaxın Şərq və Afrika bölgəsində cəmləşməsi, regionun həm böyük dövlətlərin, həm də regional güclərin diqqət mərkəzinə çevrilməsinə səbəb olmuşdur — bu, Afrikanın qlobal təhlükəsizlik və inkişaf gündəmindəki artan əhəmiyyətini göstərir.