Benyamin Netanyahu: İsrailin Baş naziri

Benyamin Netanyahu 1949-cu il oktyabrın 21-də Tel-Əvivdə anadan olmuşdur. İsrail siyasətinin ən uzunömürlü və ən mübahisəli simalarından biri kimi, onun karyerası ölkənin son onilliklərinin siyasi tarixi ilə üzvi şəkildə bağlıdır.

Erkən karyera və hərbi keçmiş

Netanyahu gəncliyində İsrail ordusunun elit xüsusi təyinatlı bölməsində xidmət etmiş, bu təcrübə onun sonrakı milli təhlükəsizlik siyasətinə yanaşmasına dərin təsir göstərmişdir. ABŞ-da təhsil alması və BMT-də İsrailin daimi nümayəndəsi kimi çalışması ona qərb diplomatiyasının mexanizmlərini yaxından tanımaq imkanı vermişdir.

Baş nazirliyə gedən yol

Netanyahu ilk dəfə 1996-cı ildə baş nazir seçilmiş, bir neçə dəfə hakimiyyətdən uzaqlaşıb yenidən qayıtmışdır. O, "Likud" partiyasının rəhbəri kimi İsrail sağçı siyasətinin əsas simasına çevrilmişdir. Uzun karyerası ərzində o, İsrail tarixində ən çox müddət baş nazir postunda qalan lider statusunu qazanmışdır.

Qəzza müharibəsi

2023-cü il oktyabrın 7-də baş verən HAMAS hücumu Netanyahunun hakimiyyəti üçün ən böyük sınaqlardan biri olmuşdur. Bu hücum tarixdə İsrail kəşfiyyat və müdafiə sisteminin ən ağır uğursuzluqlarından biri kimi qiymətləndirilmiş, Netanyahunun liderlik qabiliyyəti barədə daxili tənqidləri gücləndirmişdir. Bununla belə, o, Qəzzada genişmiqyaslı hərbi əməliyyata rəhbərlik etmiş, bu əməliyyat beynəlxalq ictimaiyyətdə humanitar nəticələr baxımından kəskin müzakirələrə səbəb olmuşdur.

Korrupsiya işi və daxili siyasi böhran

Netanyahu bir sıra korrupsiya ittihamları ilə bağlı məhkəmə prosesində iştirak edir — bu, İsrail tarixində fəaliyyət göstərən baş nazirin məhkəmədə mühakimə olunduğu ilk hal idi. Paralel olaraq onun hökuməti tərəfindən təşəbbüs edilən məhkəmə islahatı 2023-cü ildə İsrail tarixinin ən böyük daxili etirazlarına səbəb olmuşdur. Bu ikili böhran — xarici təhlükəsizlik və daxili siyasi ziddiyyət — Netanyahunun son illərdəki liderliyinin əsas kontekstini təşkil edir.