#BMT Təhlükəsizlik Şurası
BMT Təhlükəsizlik Şurası: beynəlxalq sülhün ali orqanı
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası — beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin qorunmasına görə əsas məsuliyyəti daşıyan BMT orqanıdır. Şura on beş dövlətdən ibarətdir — bunlardan beşi (Böyük Britaniya, Çin, Rusiya, ABŞ və Fransa) veto hüququna malik daimi üzv, on dövlət isə iki illik müddətə seçilən qeyri-daimi üzvdür.
2025-ci il iyun seçkiləri — 2026-2027-ci illər üzrə üzvlük
2025-ci il iyunun 3-də BMT Baş Assambleyasında keçirilən səsvermədə Bəhreyn, Kolumbiya, Konqo Demokratik Respublikası, Latviya və Liberiya 2026-cı il yanvarın 1-dən başlayan iki illik müddətə Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvləri seçilmişlər. Bu ölkələr 2026-cı ilin sonunda səlahiyyət müddəti başa çatan Yunanıstan, Danimarka, Pakistan, Panama və Somalinin yerini tutacaqdır.
2026-cı il iyun — Qırğızıstanın tarixi seçilməsi
2026-cı il iyunun 3-də BMT Baş Assambleyasında 2027-2028-ci illər üçün qeyri-daimi üzvlərin seçilməsi üzrə keçirilən səsvermə nəticələrinə görə, Qırğızıstan tarixdə ilk dəfə bu nüfuzlu orqana üzv seçilmişdir. Şuranın tərkibinə Qərbi Avropa və digər dövlətlər qrupundan Avstriya və Portuqaliya, Latın Amerikası və Karib hövzəsi ölkələri qrupundan Trinidad və Tobaqo, Afrika dövlətləri qrupundan isə Zimbabve daxil olmuşdur. Seçilmək üçün ölkələr üzv dövlətlərin səslərinin üçdə iki hissəsini, yəni 127 səs toplamalı olmuşdur.
Qırğızıstanın qələbə statistikası
Qırğızıstan dördüncü turda 142 səs toplayaraq, Asiya-Sakit okean regionu qrupundan eyni yerə iddialı olan Filippini (49 səs) geridə qoymuşdur. Bu, Mərkəzi Asiya ölkəsinin təxminən on ildən sonra ilk dəfə Təhlükəsizlik Şurasına üzv olması deməkdir. Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov bu münasibətlə "BMT tarixində yeni səhifə açılmasında iştirak edirik" ifadəsi ilə vətəndaşlarını təbrik etmişdir.
Baş Assambleya sədri ilə paralel seçki
Maraqlıdır ki, Baş Assambleya eyni dövrdə ayrıca keçirdiyi səsvermədə sabiq Almaniya xarici işlər naziri Annalena Berboku sentyabr ayında başlayacaq 80-ci sessiya üçün Baş Assambleya sədri seçmişdir — bu iki proses BMT-nin illik institusional yenilənmə tsiklinin paralel hissələrini təşkil edir.