Ceyms O'Brayn — Cənubi Qafqaz üzrə ABŞ diplomatiyasının çoxillik memarı

Ceyms C. O'Brayn — amerikalı hüquqşünas və diplomat olub, Bayden administrasiyası dövründə ABŞ Dövlət Departamentinin Avropa və Avrasiya İşləri üzrə köməkçi dövlət katibi (2023-2025) vəzifəsini icra etmişdir. O, bu vəzifəyə qədər Sanksiyaların Əlaqələndirilməsi Ofisinin rəhbəri (2022-2023) və Girov Məsələləri üzrə ilk xüsusi nümayəndə (2015-2017) olmuşdur.

Təhsili

O'Brayn 1978-ci ildə Nebraska ştatının Omaha şəhərindəki Kreyton Hazırlıq Məktəbini bitirmiş, sonra Makalester Kollecində bakalavr, Pitsburq Universitetində magistr, Yel Universitetinin Hüquq Məktəbində isə hüquq doktoru dərəcələrini almışdır.

Erkən diplomatik karyerası

O'Brayn 1989-cu ildə, Berlin divarının uçmasından on gün əvvəl, ABŞ Dövlət Departamentinə hüquqşünas kimi qoşulmuşdur. 1989-2001-ci illər arasında Dövlət katibi Madlen Olbraytın baş müşaviri, Siyasət Planlaşdırma İdarəsinin baş direktor müavini və Balkanlar üzrə prezident xüsusi nümayəndəsi vəzifələrini icra etmişdir. Bu dövrdə o, Bosniya müharibəsinə son qoyan 1995-ci il Deyton Sazişinin danışıqlarında əsas rollardan birini oynamışdır.

Girov Məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəlik

2015-ci il avqustun 28-də Prezident Barak Obama O'Braynı Girov Məsələləri üzrə ilk Prezident Xüsusi Nümayəndəsi təyin etmişdir — Dövlət katibi Con Kerri onu "münaqişələrin sülh yolu ilə həllinə güclü sadiqliyi olan sınanmış diplomatik bacarıq sahibi" adlandırmışdır. Bu vəzifədə o, yüz amerikalı vətəndaşın təhlükəsiz azad edilməsi üçün çalışmışdır.

Sanksiya koordinatorluğu

2022-2023-cü illərdə O'Brayn səfir rütbəsi ilə Sanksiyaların Əlaqələndirilməsi Ofisinə rəhbərlik etmiş, bu vəzifədə Ukrayna müharibəsini maliyyələşdirən rus oliqarxlarının korrupsiya şəbəkələrini hədəfə almışdır.

Köməkçi dövlət katibliyi və Cənubi Qafqaz siyasəti

2023-cü il oktyabrın 5-dən 2025-ci il yanvarın 20-dək O'Brayn Avropa və Avrasiya İşləri üzrə köməkçi dövlət katibi olmuşdur. Senatdakı təsdiqləmə dinləməsində o, Ukraynanın, eləcə də Cənubi Qafqaz və Qərb Balkanlarının transatlantik iqtisadi-siyasi strukturlara inteqrasiyasında ABŞ liderliyinin vacibliyini vurğulamışdır — bu, onun Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi də daxil olmaqla regionun diplomatik gündəminə birbaşa nəzarət etdiyi dövr olmuşdur.

Sonrakı fəaliyyəti

Vəzifədən ayrıldıqdan sonra O'Brayn beynəlxalq əlaqələr forumlarında (Alpbach, Budapeşt Forumu kimi) çıxışlarını davam etdirmiş, transatlantik münasibətlərin gələcək on illiyi üzrə variantları araşdırmışdır.