Azərbaycan Respublikasının Dövlət Reklam Agentliyi - açıq məkanda reklamın tənzimlənməsi

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Reklam Agentliyi ölkədə reklam fəaliyyətinin, xüsusilə açıq məkanda reklamın dövlət tənzimlənməsi ilə bağlı fəaliyyət göstərən qurumdur. Qurumun fəaliyyətinin təşkili Prezidentin 2017-ci il 31 iyul tarixli 1566 nömrəli "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Reklam Agentliyinin fəaliyyətinin təşkili haqqında" Fərmanı ilə müəyyən olunub. Həmin ilin 19 dekabrında Prezidentin 1743 nömrəli "Açıq məkanda reklam fəaliyyəti ilə bağlı bir sıra məsələlərin tənzimlənməsi haqqında" Fərmanı imzalanıb. Hər iki sənəd 2021-ci il dekabrın 29-da Prezidentin başqa fərmanı ilə dəyişdirilib.

Hüquqi əsası

Azərbaycanda reklam fəaliyyəti "Reklam haqqında" Qanunla tənzimlənir. Qanuna görə reklam fəaliyyətinin subyektləri reklam sifarişçiləri, istehsalçıları və yayıcıları, reklam agentlikləridir. Qanunda "reklam agentliyi" hüquqi şəxs olan, reklam istehsalı və yayımı ilə bağlı kompleks xidmətlər göstərən peşəkar təşkilat kimi, "sosial reklam" isə qeyri-kommersiya xarakterli, dövlət orqanları və ictimai institutlar tərəfindən sifariş olunan və müstəqilliyin, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, vətənpərvərlik, ekoloji və sanitariya mədəniyyəti kimi məqsədlərə xidmət edən informasiya kimi müəyyən olunur. Qanun Azərbaycan ərazisində reklam sifarişi, istehsalı və yayımı ilə məşğul olan hüquqi şəxslərə və fiziki şəxslərə şamil edilir. Qanunla istehsalı və satışı qadağan olunan əmtəənin reklamına yol verilmir.

Qoruqlarda reklam qaydaları

Nazirlər Kabinetinin qərarlarında İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun mühafizə (bufer) zonasında və "Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya Qoruğunun xüsusi rejimli ərazisində reklam qurğularının yerləşdirilməsi qaydaları "Reklam haqqında" Qanuna uyğun olaraq müəyyən edilir. Sənədlərdə reklam yerləşdirilməsinə icazə verilməsi üçün dövlət rüsumunun məbləği də göstərilir. Bu, Dövlət Reklam Agentliyinin fəaliyyət dairəsinin şəhərsalma, mədəni irs və dövlət rüsumu sahələri ilə kəsişməsini göstərir.

Media və dövlət sifarişi sahəsində yeniliklər

2026-cı ildə qəbul olunan 449-VIIQD nömrəli Qanunla "Media haqqında" Qanunda dəyişikliklər edilib. Mənbədəki mətn parçası media və yayım sahəsində səlahiyyətli dövlət orqanının Şura olduğunu, dövlət orqanları ilə media subyektləri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsini, audiovizual məhsulların istehsalı və yayımı üzrə dövlət sifarişçisi funksiyasını və "Reklam haqqında" Qanuna uyğun fəaliyyəti əhatə edir. Bu dəyişikliklərin Dövlət Reklam Agentliyinə birbaşa təsiri mənbədə göstərilməyib.