Əbu-Dabi: BƏƏ-nin paytaxtı

Əbu-Dabi — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin ərazicə ən böyük əmirliyi və ölkənin siyasi paytaxtıdır. Bir neçə onillik əvvəl burada mirvari ovçuluğu ilə məşğul olan balıqçı və tacir yaşayış məskəni mövcud idi — dənizin fərqindən asılı olan iqtisadiyyat. XX əsrin ortalarında böyük neft ehtiyatlarının kəşfi və növbəti onillikdə onun sənaye hasilatının başlaması bu ərazinin inkişaf trayektoriyasını əbədi olaraq dəyişdirmişdir.

Şeyx Zayed və müasirləşmə

Müasir Əbu-Dabi ilk növbədə müasir əmirliyin banisi hesab edilən Şeyx Zayed bin Sultan Al Nahyanın hakimiyyəti dövründə formalaşmışdır. Onun rəhbərliyi altında neft gəlirləri nümayişkaranə istehlaka deyil, sistemli dövlət quruculuğuna yönəldilmişdir — demək olar ki, şirin suyun tamamilə olmadığı şəraitdə yollar, xəstəxanalar, məktəblər və su təchizatı sistemi. Bu təməl Əbu-Dabiyə sonradan 1971-ci ildə yeddi əmirliyin federasiyaya birləşməsi prosesinə təşəbbüskarlıq etmə imkanı vermişdir — bu prosesdə məhz Əbu-Dabi siyasi və maliyyə tarazlığı mərkəzi rolunu oynamışdır.

Memarlıq görünüşü

Şəhərin memarlıq görünüşü sürətlə formalaşmış və bu gün də dəyişməkdə davam edir. Dünyanın ən böyük məscidlərindən biri olan Şeyx Zayed məscidi maliyyə kvartalının futuristik göydələnləri ilə qonşuluqda mövcuddur, süni adalar isə sahil xəttini genişləndirərək yeni yaşayış və turizm kvartalları üçün məkan yaradır. Əbu-Dabi Luvru və Saadiyat adasının mədəniyyət rayonu əmirliyin sırf iqtisadi təsirdən kənara çıxaraq mədəni mərkəz statusunu möhkəmləndirmə ambisiyalarını nümayiş etdirir.

İqtisadi model

Son onilliklərdə Əbu-Dabinin iqtisadi modeli əhəmiyyətli evolyusiya keçirmişdir. Karbohidrogenlər dövlət büdcə daxilolmalarının əsasını təşkil etsə də, əmirlik rəhbərliyi ardıcıl olaraq diversifikasiya strategiyasını həyata keçirir — dünyanın idarə olunan aktivlərin həcminə görə ən böyük suveren fondlarından biri olan ADIA neft gəlirlərini daşınmaz əmlakdan yüksək texnologiyalara və bərpa olunan enerjiyə qədər geniş spektrli xarici və daxili layihələrə yönəldir.

Turizm və biznes potensialı

Şəhərin turizm və biznes potensialı infrastruktur investisiyaları ilə paralel olaraq artmaqda davam edir. Yas Marina trassında keçirilən Formula-1 Böyük Mükafatı, iri beynəlxalq konfranslar, premium klass otellərin inkişaf etmiş şəbəkəsi və region üçün nisbətən yumşaq viza siyasəti həm investorları, həm də ərəb koloriti ilə ali səviyyəli servisin uyğunluğunu axtaran səyahətçiləri cəlb edir.