Türkiyə Milli Kəşfiyyat İdarəsi: ölkənin kəşfiyyat orqanı

Türkiyə Milli Kəşfiyyat İdarəsi (Milli İstihbarat Teşkilatı, MİT) — 1926-cı il dekabrın 25-də "Milli Əmniyyət Xidməti Rəisliyi" adı ilə yaradılmış, ölkənin xarici kəşfiyyat, əks-kəşfiyyat, terrorla mübarizə və kibertəhlükəsizlik fəaliyyətini həyata keçirən mərkəzi dövlət qurumudur. Qurum bu il doxsan doqquz yaşını qeyd etmişdir.

İbrahim Kalının rəhbərliyi

2023-cü ilin iyununda MİT-in rəhbəri təyin edilən İbrahim Kalın İstanbul Universitetinin Tarix bölümünü bitirmiş, Malayziya Beynəlxalq İslam Universitetində magistr, Corc Vaşinqton Universitetində isə doktorluq dərəcəsi almışdır. O, 2005-ci ildə SETA Fondunun (Siyasət, İqtisadiyyat və Cəmiyyət Araşdırmaları Fondu) qurucu sədri olmuş, 2014-2023-cü illər arasında Prezident Sözçüsü vəzifəsini icra etmişdir. Kalın ingilis, ərəb, fars və fransız dillərini bilir.

Əsas fəaliyyət istiqamətləri

MİT-in fəaliyyəti xarici kəşfiyyat, kadrların hazırlanması, kəşfiyyat koordinasiyası, xüsusi əməliyyatlar və kiber kəşfiyyat sahələrini əhatə edir. İl ərzində qurum terror təşkilatlarına, kibercinayət şəbəkələrinə, casusluq fəaliyyətinə və mütəşəkkil cinayətkar qruplaşmalara qarşı ölkə daxilində və xaricdə çoxsaylı əməliyyatlar həyata keçirmişdir.

PKK ilə bağlı proseslər

MİT terror təşkilatı PKK-nın qurucusu Abdullah Öcalanla bağlı davam edən siyasi-təhlükəsizlik prosesinin əsas icraedici qurumlarından biridir — Öcalanın 2025-ci il fevral çağırışından sonra başlayan silahsızlanma prosesi qurumun mütəmadi izlədiyi mövzulardan biri olmuşdur.

Kibercinayətkarlığa qarşı mübarizə

MİT vətəndaşları poçt xidməti (PTT) və avtomobil yolları ödəniş sistemi (HGS) adından fırıldaqçılıq edən mütəşəkkil kibercinayət şəbəkəsinə qarşı əməliyyat keçirmiş, on iki şübhəli saxlanılmış, onu həbs edilmişdir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq

MİT beynəlxalq kəşfiyyat xidmətləri ilə əks-terror əməkdaşlığı aparır — Mersində qırmızı bülletenlə axtarılan əcnəbi vətəndaşın polislə birgə əməliyyat nəticəsində tutulması bu əməkdaşlığın praktiki nümunələrindəndir. Kalın mütəmadi olaraq beynəlxalq təhlükəsizlik forumlarında — STRATCOM 2026 sammiti kimi — çıxış edərək qlobal geosiyasi böhranlar barədə Türkiyənin mövqeyini bölüşür.

Akademik təhsil qanadı

MİT-in tərkibindəki Milli Kəşfiyyat Akademiyası kəşfiyyat və təhlükəsizlik araşdırmaları sahəsində magistr proqramları təklif edir — bu, qurumun gələcək kəşfiyyat kadrlarının akademik hazırlığını təmin edən institusional infrastrukturun bir hissəsidir.