Xırdalan — Bakı-Sumqayıt arasındakı sürətlə böyüyən şəhər

Xırdalan — Azərbaycan Respublikasının Abşeron yarımadasının qərb hissəsində, Ceyranbatan su anbarının cənubunda, Bakı və Sumqayıt şəhərləri arasında yerləşən şəhərdir. Abşeron rayonunun inzibati mərkəzi olan Xırdalan rayonun əhalisinin sayına görə ən böyük yaşayış məntəqəsidir.

Tarixi kökləri

Xırdalanın tarixi orta əsrlərə, təxminən XIV əsrə qədər uzanır — əvvəllər kiçik kənd kimi mövcud olan yaşayış məntəqəsi Abşeron yarımadasının strateji mövqeyi sayəsində ticarət yollarının kəsişməsində formalaşmışdır. Şəhərdəki Məşədi İmambaxış hamamı və 1904-cü ilə aid Hacı Həsən ovdanı bu tarixi keçmişin qorunub saxlanılan nümunələridir.

İnzibati status dəyişiklikləri

Xırdalan 1936-cı ildən şəhər tipli qəsəbə statusunu daşımışdır — sonrakı onilliklərdə 1930-1940-cı illərdə Binəqədi, 1950-ci illərin əvvəlində Maştağa, 1950-1960-cı illərdə isə yenidən Binəqədi rayonunun tabeliyində olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1963-cü il yanvarın 4-də qəbul etdiyi fərmanla yaradılan Abşeron rayonunun mərkəzi kimi fəaliyyətə başlamışdır.

Şəhər statusunun alınması

2006-cı ilin oktyabrında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarları ilə Bakının Binəqədi rayonundan dörd yüz altmış iki hektar ərazi (Sulutəpə və 28 May qəsəbələrindən) Xırdalana verilmiş, elə həmin il Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Xırdalana şəhər statusu təsdiqlənmişdir.

Sürətli əhali artımı

1999-cu il siyahıyaalınmasına görə Xırdalanın əhalisi iyirmi səkkiz min beş yüz yetmiş altı nəfər olmuş, 2013-cü ilin əvvəlinə bu rəqəm doxsan dörd min altı yüzə yüksəlmişdir. Hazırda şəhərin əhalisi yüz mindən artıqdır — bu sürətli artım Xırdalanı Azərbaycanın ən dinamik inkişaf edən şəhərlərindən birinə çevirmişdir.

Coğrafiyası və infrastrukturu

Şəhər dəniz səviyyəsindən yetmiş bir metr yüksəklikdə yerləşir. Xırdalanın içməli su təchizatı Ceyranbatan su anbarı, "Şollar" su anbarı və Masazır qəsəbəsindəki göl vasitəsilə təmin edilir.

Xırdalan bu gün

Bakı və Sumqayıt arasındakı əlverişli coğrafi mövqeyi sayəsində Xırdalan həm sənaye, həm də sosial-iqtisadi sahələrdə diqqətəlayiq yüksəliş göstərmişdir — müasir yaşayış kompleksləri, abadlaşdırılan küçələr və artan investisiya cəlbediciliyi şəhəri həm yaşayış, həm də biznes baxımından cəlbedici məkana çevirir.