Xocəsən: Bakının qərb yaşayış qəsəbəsi

Xocəsən — Azərbaycan Respublikasının Binəqədi rayonunun inzibati ərazi vahidində yerləşən qəsəbədir. 1999-cu il oktyabrın 5-də qəbul edilmiş qanunla Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunun Xocəsən şəhər tipli qəsəbəsi Biləcəri qəsəbə inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq müstəqil Xocəsən qəsəbə inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.

Tarixi kökləri

Xocəsən qəsəbəsinin adı tarixdə ilk dəfə V-VI əsrlərdə çəkilmişdir. Qədim İpək Yolunun üstündə yerləşən bu kənd bəzi mənbələrdə "Xoca Həsən", bəzilərində isə "Hacı Həsən" kimi səsləndirilmişdir. Tarixi mənbələrə görə, kənd XVII əsrdə yaşamış tanınmış tacir Xoca Həsənin şərəfinə adlandırılmışdır. Görkəmli tarixçi Sara Aşurbəyli isə kəndin adını "Xocasən" kimi qeyd edərək, bunun mənasını ərəblərin dövründə vergi yığan məntəqə kimi izah etmişdir.

Tarixi abidələri

Qəsəbə ərazisində XVIII əsrə aid ovdan, IX-XVII əsrlərə aid yaşayış yeri qalıqları və XVII əsrə aid karvansara dövlət tərəfindən qorunan mədəniyyət abidələri sırasına daxildir — bu abidələr qəsəbənin İpək Yolu üzərindəki tarixi mövqeyinin maddi sübutlarıdır.

Sosial infrastruktur

Xocəsən qəsəbəsində üç orta məktəb, bir uşaq bağçası, bir səhiyyə müəssisəsi, qəsəbə klubu və bir kitabxana fəaliyyət göstərir. 1919-cu ildə yaranan Xocəsən qəsəbə klubu 2014-cü ildən əsaslı təmirə bağlansa da, hazırda yerli məktəbin iki otağında dram və bədii qiraət dərnəklərini davam etdirir.

Sənaye və nəqliyyat əhəmiyyəti

Qəsəbədə ona yaxın sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir — "Pepsi-Cola", "Coca-Cola", "Lider Cola" və "Aqua-Vita" kimi sərinləşdirici içki istehsalçıları bu müəssisələr sırasındadır. Bakı Beynəlxalq Avtovağzalı və Stend Atıcılığı İdman Kompleksi də qəsəbə ərazisində yerləşir — bu, Xocəsəni paytaxtın regional nəqliyyat qovşaqlarından birinə çevirir.

Xatirə abidəsi

Qəsəbə ərazisində Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş xocəsənlilərin xatirəsinə inşa edilmiş abidə kompleksi mövcuddur — bu, yerli sakinlərin tarixi hafizəsinin qorunmasının simvolik nümunəsidir.