Yekaterinburq: Uralın sənaye və mədəniyyət paytaxtı

Yekaterinburq — Rusiyanın Ural bölgəsində, Avropa ilə Asiyanın sərhədində yerləşən, ölkənin əhali sayına görə dördüncü böyük şəhəridir. Şəhər həm Trans-Sibir dəmir yolunun mühüm dayanacağı, həm də 1918-ci ildə son çar II Nikolayın ailəsi ilə birgə edam edildiyi tarixi məkan kimi tanınır.

Tarixi irsi

Yekaterinburq imperiya dövrü tarixi, sovet avanqard memarlığı və müasir göydələnlərin yanaşı mövcud olduğu şəhərdir. Şəhər Sverdlovsk vilayətinin inzibati mərkəzidir və Ural sənaye regionunun əsas mərkəzlərindən biri sayılır.

2025-ci il iyun hadisələri

2025-ci il iyunun 27-də Rusiyanın hüquq-mühafizə orqanları (OMON dəstələri) Yekaterinburqda azərbaycanlılara qarşı əməliyyat keçirmişdir. Rəsmi məlumata görə, əməliyyat 2001-ci ildə baş vermiş uzun illər açılmamış qalmış cinayət işi ilə əlaqədar olmuşdur. Hadisə zamanı iki azərbaycanlı qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, bir neçə nəfər ağır bədən xəsarətləri almış, doqquz nəfər həbs edilmişdir.

Diplomatik gərginlik

Hadisədən sonra Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Rusiya tərəfinə iyunun 27-də kəskin etiraz bildirmişdir. Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılmışdır. Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili Səbinə Əliyeva Rusiyanın həm federal, həm də Sverdlovsk vilayəti ombudsmanlarına rəsmi müraciət ünvanlamışdır.

Siyasi reaksiyalar

Milli Məclisin deputatları hadisəni "milli ayrı-seçkiliyin bariz nümunəsi" adlandıraraq, bunun Rusiya Konstitusiyasının yaşamaq hüququ və işgəncəyə məruz qalmama hüququnu təsbit edən maddələrinin pozulması olduğunu bildirmişlər. Nəticədə, Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçukun Azərbaycana planlaşdırılan səfəri ləğv edilmişdir.

Beynəlxalq əks-səda

Aİ rəsmiləri Rusiyada azərbaycanlılara qarşı zorakılıqla bağlı narahatlıqlarını bildirmiş, bu hadisə bir sıra beynəlxalq media qurumları tərəfindən işıqlandırılmışdır. Bəzi Azərbaycan siyasi şərhçiləri hadisəni ölkənin müstəqil xarici siyasətinə qarşı təzyiq cəhdlərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirmişlər.

Şəhərin müasir statusu

Bu diplomatik gərginliyə baxmayaraq, Yekaterinburq Rusiyanın iqtisadi və mədəni həyatında əhəmiyyətli mərkəz statusunu qorumaqda davam edir — şəhər Trans-Sibir marşrutunun mühüm dayanacağı, ekskursiya turizminin və beynəlxalq idman tədbirlərinin (məsələn, 2023-cü il Ümumdünya Universiada Oyunları planlaşdırılması) məkanı olaraq qalır.