Mars planeti niyə bölünür? | Yeni araşdırmanın təəccübləndirən nəticəsi

Avstraliya və Çindən olan beynəlxalq alimlər qrupu Günəş sisteminin əsas sirlərindən birinin – Mars dixotomiyası, ikililik, daxili bölünmənin mövcudluğunun səbəblərini açıqlayıb.

Mars dixotomiyası planetin şimal və cənub yarımkürələri arasındakı yüksəklikdə kəskin fərqdir. Qırmızı planetin cənub yüksəklikləri şimal ovalıqlarından 5-6 kilometr hündürlükdədir.

Günəş sisteminin başqa heç bir yerində belə kəskin kontrast yoxdur. Birincinin hündür relyefi hava axınına təbii maneə rolunu oynayır, nəticədə müxtəlif külək nümunələri yaranır. Bir fərziyyəyə görə, dixotomiya planetin ərimiş daxili hissəsində istilik axınlarının hərəkətindən qaynaqlanır.

Yeni araşdırmada komanda NASA-nın “Insight” eniş aparatı tərəfindən dixotomiya sərhədi yaxınlığında aşkar edilən zəlzələləri təhlil edib.

Məlumatlar göstərib ki, cənubda seysmik dalğalar şimala nisbətən daha tez enerji itirir. Məlum olub ki, tektonik plitələrin və onların altındakı ərimiş süxurların hərəkətinin dayandırılması ərimiş süxurda konveksiya sistemləri, yəni istilik yerdəyişməsi yaradıb. Bu da cənub yüksəkliklərinin yüksəlməsinə və şimal ovalığının batmasına səbəb olub.