Amerika - iki qitədən ibarət "Yeni Dünya"

"Amerika" sözü iki qitəni, yəni Şimali Amerika və Cənubi Amerikanı birlikdə ifadə edən coğrafi anlayışdır. Qitələr Panama bərzəxi ilə birləşir. Bəzi mənbələr Amerikanı vahid qitə, Şimali və Cənubi Amerikanı isə onun alt qitələri kimi təqdim edir. Latın Amerikasında və Roman dilli ölkələrdə altı qitəli model yayılıb, burada Amerika vahid qitədir. Gündəlik danışıqda Azərbaycan dilində "Amerika" sözü çox vaxt ABŞ mənasında da işlədilir. Bu mətn qitələr haqqındadır, ABŞ üzrə ayrıca mətnimiz var.

Sahə və əhali

Times Atlas-ın məlumatına görə, Şimali Amerikanın sahəsi 24 680 331 kvadratkilometr, Cənubi Amerikanın sahəsi 17 815 420 kvadratkilometrdir. İkisi birlikdə 42 495 751 kvadratkilometr edir. Şimali Amerika sahəyə görə Asiya və Afrikadan sonra üçüncü qitədir. 2021-ci il məlumatına görə, onun əhalisi 592 milyon nəfərdən çoxdur və 23 müstəqil dövləti əhatə edir. Cənubi Amerikada 12 müstəqil dövlət var, əhali göstəricisi mənbələrdə fərqlidir.

Adın mənşəyi

Adın ən çox qəbul olunan izahına görə, qitələrə ad İtalyan səyyah Amerriqo Vespuççinin şərəfinə verilib. Vespuççi 1497-1502-ci illərdə Cənubi Amerikanı tədqiq edib və bu torpaqların Şərqi Hindistan deyil, avropalılara məlum olmayan yeni quru olduğunu irəli sürən ilk avropalı olub. "America" sözü ilk dəfə 1507-ci ildə alman kartoqrafları Martin Valdzemüller və Matias Rinqmanın "Cosmographiae introductio" kitabında çap edilib. Sonralar xəritəçilər ad Şimali Amerikaya da şamil edib. Az qəbul edilən nəzəriyyələrdən biri adı Bristoldan olan ingilis taciri Riçard Amerikdən (Richard Amerike) törədir, o, 1497-ci ildə Con Kabotun səyahətini maliyyələşdirib. Başqa fərziyyə Mərkəzi Amerikadakı Amerrik dağları ilə bağlıdır. Mənbələrdə bu izahlara elmi şübhələr də qeyd olunur.

Coğrafi birləşmə

Şimali Amerikanın yeganə quru bağlantısı Cənubi Amerika ilə Panama bərzəxi vasitəsilədir. Qərb Hindistan adaları Florida vasitəsilə iki qitəni birləşdirmiş sualtı quru körpüsünün izlərini göstərir.