
İmran Xan: Pakistanın keçmiş Baş naziri
İmran Əhməd Xan Niazi 1952-ci il oktyabrın 5-də Pakistanın Lahor şəhərində anadan olub. Pakistanlı sabiq kriketçi, xeyriyyəçi və siyasətçi olan Xan 2018-2022-ci illər arasında ölkənin 19-cu (bəzi hesablamalara görə 22-ci) baş naziri vəzifəsini icra etmişdir.
Kriket karyerası
Oksford Universitetində fəlsəfə, siyasət və iqtisadiyyat ixtisası üzrə təhsil aldıqdan sonra Pakistana qayıdan Xan 1971-ci ildə milli kriket komandasına qoşulmuşdur. O, gərgin top atma bacarığı və xarizmatik şəxsiyyəti ilə komandanın kapitanı olmuş, 1992-ci ildə Pakistan yığmasını Kriket Dünya Kubokunda qələbəyə aparmışdır — bu, onu milli qəhrəman statusuna yüksəldən əsas hadisə olmuşdur.
Xeyriyyəçilik fəaliyyəti
1994-cü ildə Xan Lahordə Pakistanın ilk onkoloji xəstəxanası olan Şaukət Xanım Xatirə Xəstəxanası və Tədqiqat Mərkəzini təsis etmişdir — bu ad onun anasının şərəfinə verilmişdir. O, həmçinin Mianvalidə yerləşən Namal Kollecinin həmtəsisçisidir.
Siyasi karyeranın başlanğıcı
1996-cı ildə Xan Pakistan Təhrik-i-İnsaf (PTI, Pakistan Ədalət Hərəkatı) partiyasını təsis etmiş, 1996-2023-cü illər arasında onun sədri olmuşdur. Partiya korrupsiyaya qarşı mübarizə mövqeyi ilə tanınmışdır.
Baş nazirliyə seçilməsi
2018-ci il iyulun 25-də keçirilən seçkilərdə PTI qələbə qazanmış, Milli Assambleya 176 səslə Xanı baş nazir seçmişdir. O, avqustun 18-də İslamabadda keçirilən mərasimdə and içmişdir. Yeni birinci xanım Buşra Bibi nikahından sonra ilk dəfə ictimai yerdə görünmüşdür.
Vəzifədən uzaqlaşdırılması
2022-ci il aprelin 10-da Xana qarşı irəli sürülən etimadsızlıq önərgəsi qəbul edilərək o, Pakistan tarixində bu yolla vəzifədən uzaqlaşdırılan ilk baş nazir olmuşdur. Aprelin 11-də PML(N) partiyasından Şəhbaz Şərif yeni baş nazir seçilmişdir. Müxalifət koalisiyası (PDM) bu addımı zəif idarəçilik, siyasi rəqiblərə qarşı təqib və iqtisadi-xarici siyasət səhvləri ilə əsaslandırmışdır — bəzi müşahidəçilər bu prosesin Xanın hərbi rəhbərliklə münasibətlərinin pozulması ilə də əlaqəli olduğunu bildirmişlər.
Sonrakı hüquqi mübarizəsi
Vəzifədən getdikdən sonra Xan hökumətə qarşı kəskin tənqidlərini davam etdirmiş, təhlükəsizliyi ilə bağlı ictimai narahatlığını bildirmişdir — o, dəfələrlə həyatına qəsd edilə biləcəyini bəyan etmişdir. O, sonrakı dövrdə çoxsaylı hüquqi proseslərlə üzləşmişdir.