İnterpol: beynəlxalq cinayətkarlığa qarşı polis şəbəkəsi

İnterpol (rəsmi adı ilə Beynəlxalq Cinayət Polisi Təşkilatı) — dünya polis qurumları arasındakı əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədilə fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatdır. Təşkilat üzv dövlət sayına görə (194 ölkə) Birləşmiş Millətlər Təşkilatından sonra dünyanın ikinci ən böyük beynəlxalq təşkilatı hesab olunur.

Tarixi kökləri

İnterpol ideyası 1914-cü ildə Monakoda keçirilən Beynəlxalq Cinayət Polisi Konqresində doğulmuşdur — bu toplantıya dünyanın iyirmi dörd ölkəsindən polis zabitləri və məhkəmə nümayəndələri qatılmışdır. Təşkilatın özü rəsmi olaraq 1923-cü ilin sentyabrında Vyanada (Avstriya) yaradılmışdır — Vyana polisinin komandanı doktor Yohannes Şober təşkilatın 1932-ci ilə qədər ilk prezidenti olmuşdur.

İkinci Dünya Müharibəsi dövründəki fasilə

1938-ci ildə Nazi Almaniyasının Avstriyanı ilhaq etməsindən sonra təşkilatın arxivləri Berlinə köçürülmüş, İkinci Dünya Müharibəsinin başlaması İnterpolun fəaliyyətinə son qoymuşdur. Müharibədən sonra Fransa hökumətinin təklifi ilə təşkilat Parisdə yenidən dirçəldilmiş, lakin müharibədən əvvəlki bütün qeydlərin itirilməsi səbəbindən tam yenidən təşkil edilməli olmuşdur.

Struktur

Hər üzv dövlətin polis sistemində Milli Mərkəzi Büro yaradılmışdır — bu bürolar digər ölkələrin mərkəzi büroları və İnterpolun Baş Katibliyi ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq aparır. Baş Assambleya təşkilatın ən yüksək idarəetmə orqanıdır — ildə bir dəfə toplaşaraq ümumi siyasət, beynəlxalq əməkdaşlıq üçün zəruri resurslar, iş metodları, maliyyə məsələləri və fəaliyyət proqramları ilə bağlı bütün mühüm qərarları qəbul edir.

Qərargahı

Təşkilatın qərargahı hazırda Fransanın Lion şəhərində yerləşir.

Fəaliyyət istiqamətləri

İnterpol beynəlxalq axtarışın əlaqələndirilməsi, insan alverinə, mütəşəkkil cinayət qruplaşmalarına, narkotik qaçaqmalçılığına, iqtisadi və yüksək texnologiyalar sahəsindəki cinayətlərə, pul saxtakarlığına, qiymətli kağızların saxtalaşdırılmasına və uşaq pornoqrafiyasına qarşı mübarizə aparır. Son dövrlərdə təşkilat ictimai təhlükəsizlik və terrorçuluğa qarşı mübarizəyə xüsusi diqqət yetirir.

Beynəlxalq "axtarış siyahısı" sistemi

Hər üzv ölkənin köməyi ilə beynəlxalq cinayətkarların "axtarış siyahısı" yaradılır — bu siyahı beynəlxalq diqqəti tələb edən şəxslərin axtarışını əlaqələndirmək məqsədi daşıyır. Təşkilatın nizamnaməsinə əsasən, siyasi, hərbi, dini və irqi xarakterli məsələlərə qarışmaq İnterpolun fəaliyyət prinsiplərinə ziddir.

Rəhbərlik strukturu

Təşkilata prezident vəzifəsində fərqli dövrlərdə müxtəlif ölkələrin nümayəndələri seçilmişdir — prezident Baş Assambleyanın gizli səsverməsi yolu ilə müəyyən edilir və təşkilatın ən yüksək simvolik rəhbəri statusunu daşıyır.