Keniya: Şərqi Afrikanın iqtisadi qovşağı

Keniya Respublikası — Şərqi Afrikada yerləşən, prezidentlik idarəçilik sisteminə malik dövlətdir. Ölkəni 2022-ci ildən Uilyam Samoei Arap Ruto idarə edir — o, sabiq vitse-prezident olub, 2022-ci il seçkisində Raila Odinqanı 50,4 faizə qarşı 48,8 faiz nisbəti ilə məğlub edərək ölkənin beşinci prezidenti seçilmişdir.

2026-cı il "transformasiya ili" elanı

Ruto Uasin-Gişu vilayətindəki Eldoret şəhərində Yeni il müraciəti zamanı 2026-cı ilin ölkənin transformasiya yolçuluğunun formalaşacağı il olduğunu bildirmişdir — o, "Keniya artıq təxmin etmir, sürüklənmir, risk etmir. Biz hədəflərimizi müəyyənləşdirmişik, yolçuluğa başlamışıq" demişdir. Prezident ölkənin iqtisadi modelini əmək, istehsal və ixracat üzərində qurmağı, infrastruktur, enerji, suvarma əsaslı kənd təsərrüfatı və bacarıqların inkişafına investisiya yönəltməyi əsas prioritetlər kimi müəyyənləşdirmişdir.

Milli hədəflər

Ruto Keniyada yoxsulluq həddindən aşağı yaşayan vətəndaşların sayının yarıya endirilməsini, işsizliyin yarıya azaldılmasını milli missiya elan etmişdir — o, bunun vergi ödəyicilərini əzmədən və uşaqlarına dayanıqsız borc yükü qoymadan həyata keçiriləcəyini vurğulamışdır. Bu məqsədlərə çatmaq üçün Milli İnfrastruktur Fondu və Suveren Sərvət Fondu yaradılmışdır.

İnfrastruktur layihələri

2026-cı il ərzində hökumət Cominhare Kenyatta Beynəlxalq Hava Limanının (JKIA) genişləndirilməsi, Standart Genişlikli Dəmir Yolunun (SGR) Nayvaşadan Kisumu və Malabaya qədər uzadılması kimi böyük infrastruktur layihələrini önə çıxarmışdır — bu, Keniyanı Mərkəzi Afrikaya, limanlara və ticarətə açan logistika gələcəyinin əsası kimi təqdim edilir. Analitiklər bu layihələrin borc dayanıqlılığı və real iqtisadi gəlirlilik baxımından sual doğurduğunu qeyd edirlər.

Daxili siyasi gərginlik

2026-cı il yanvarında Ruto Kisumuda müxalifəti "ideya və həllərə deyil, şüar və şəxsi hücumlara" əsaslanmaqda ittiham etmişdir. Mayın 28-də Milli Dua Səhər Yeməyində o, 2027-ci il seçkiləri ətrafındakı narahatlığı sakitləşdirməyə çalışaraq seçkilərin sülh yolu ilə, azad və ədalətli keçiriləcəyini bildirmişdir — "Əgər Allah Rutonun ikinci müddət qazanmasına qərar verərsə, o bunu əldə edəcək" demişdir.

Gaçaqua ilə davam edən ixtilaf

İyulun 5-də Ruto sabiq vitse-prezidenti Gaçaqua ilə davam edən siyasi ixtilaf fonunda, Mt Kenya bölgəsi seçicilərinə onun administrasiyasını 2022-ci il kampaniya iddialarına görə deyil, hakimiyyətdəki nəticələrinə görə qiymətləndirməyə çağırmışdır.