Konqo Demokratik Respublikası: Afrika qitəsinin nəhəng dövləti

Konqo Demokratik Respublikası (KDR, əvvəlki adı ilə Zair) — Mərkəzi Afrikada yerləşən dövlətdir. Ölkə sahəsinə görə Səhra-altı Afrikanın ən böyüyü, bütün Afrika qitəsində isə Əlcəzairdən sonra ikinci ən böyük ölkədir — dünya üzrə on birinci yerdə qərarlaşır. Əhalisinin sayına görə Afrikada Nigeriya, Efiopiya və Misirdən sonra dördüncü, dünyada isə on altıncı yerdədir.

Coğrafi mövqeyi

Ölkə şimaldan saat əqrəbi istiqamətində Mərkəzi Afrika Respublikası, Cənubi Sudan, Uqanda, Ruanda, Burundi, Tanzaniya, Zambiya, Anqola, Konqo Respublikası ilə həmsərhəddir, Atlantik okeanına isə cəmi otuz yeddi kilometrlik dar sahil zolağı ilə çıxışı var. Ölkənin paytaxtı Kinşasadır (əvvəlki adı Leopoldvil).

Dövlət quruluşu

KDR yarı-prezidentlik idarəçilik sisteminə malikdir. Dövlət başçısı Feliks Tişikedi, baş nazir isə Cudit Suminvadır. Ölkənin rəsmi dili fransızcadır, digər geniş yayılmış dillərə linqala, kinqvana (suahili dialekti), kikonqo və çiluba daxildir.

Ərazi və hidroqrafiya

Ölkənin quru sahəsi 2.267.050 kvadratkilometr, su hövzələri ilə birgə isə 2.344.858 kvadratkilometrdir. Dünyanın üçüncü ən uzun çayı olan Konqo çayı (ekvatoru keçənə qədər "Lualaba" adlanır) 4.734 kilometr uzunluğa malikdir — çay əvvəlcə şimal-qərbə, sonra cənub-qərbə istiqamətlənərək çoxsaylı şəlalə və göllərdən keçir, müəyyən məsafədə Konqo Respublikası ilə sərhəd xətti yaradaraq Atlantik okeanına tökülür. Ölkənin ən yüksək zirvəsi beş min metrdən yüksək olan Ruvenzori dağıdır (5.110 metr), Böyük Göllər bölgəsindəki Kivu vulkanı isə hələ də fəaliyyətdədir.

Əhalisi

2024-cü il məlumatına görə əhalisi 107,5-109,3 milyon nəfər arasında qiymətləndirilir. Əhali olduqca gəncdir, qadın-kişi nisbəti təxminən bərabərdir, lakin orta ömür müddəti aşağıdır — qadınlarda 44,9, kişilərdə isə 48,4 il. Şəhərləşmə proseси sürətlə davam edir, bu, həm təbii əhali artımı, həm də daxili miqrasiya ilə əlaqədardır.

Tarixi

Ölkə Belçika müstəmləkəsi olarkən 1960-cı il iyunun 30-da müstəqillik qazanmışdır. 1971-1997-ci illər arasında ölkə "Zair" adı ilə tanınmışdır. Milli bayram günü iyunun 30-udur, milli valyutası isə Konqo frankıdır. Dini baxımdan əhalinin əksəriyyəti katolik və protestant xristianlığa, eləcə də yerli dini inanclara mənsubdur.