Kursk vilayəti: Rusiyanın qərb sərhəd regionu

Kursk vilayəti — Rusiyanın Ukrayna ilə sərhəddə yerləşən bölgəsidir. 2024-cü ilin avqustunda bölgə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin ən diqqətəlayiq epizodlarından birinə — Moskvanın 2022-ci ildəki tammiqyaslı təcavüzündən bəri ən dərin və ən əhəmiyyətli Ukrayna sızmasına — səhnə olmuşdur.

2024-cü il avqust əməliyyatı

2024-cü il avqustun 6-da Ukrayna ordusu gözlənilməz şəkildə Kursk vilayətinə hücum başlatmış, qısa müddətdə təxminən 1.300 kvadratkilometr Rusiya ərazisini ələ keçirmişdir. Əməliyyat müntəzəm ordu bölmələri və xüsusi qüvvələrdən ibarət qarışıq strukturla həyata keçirilmiş — bu, əvvəllər əsasən gizli bölmələr və yerli simpatizanlar vasitəsilə aparılan Ukrayna əməliyyatlarından fərqlənmişdir. Kursk vilayətinin qubernatoru Aleksey Smirnov on dörd mindən artıq əhaliyə malik Belovski rayonunun təxliyə edildiyini açıqlamışdır.

Zelenskinin rəsmi təsdiqi

Prezident Volodimir Zelenski əməliyyatı ilk dəfə rəsmi olaraq təsdiqləyərək, bunun "təcavüzkara qarşı təzyiq" nümayişi olduğunu, Ukraynanın ədalətin necə bərpa ediləcəyini göstərdiyini bildirmişdir. O, əməliyyatın "müdafiə xarakterli" olduğunu, Rusiya ərazisini ilhaq etmək niyyətlərinin olmadığını, məqsədin Rusiya qüvvələrini Ukraynanın şərqindən uzaqlaşdırmaq olduğunu vurğulamışdır.

Ukrayna Baş Komandanının açıqlamaları

Əməliyyatın üçüncü həftəsində Ukrayna Baş Qərargah rəisi Aleksandr Sırski beş yüz doxsan dörd rus əsgərinin əsir alındığını, yüz yaşayış məntəqəsinin ələ keçirildiyini bildirmişdir — o, Rusiyanın bölgəyə otuz min əsgər yerləşdirdiyini, əks-hücum cəhdlərinin dəf edildiyini əlavə etmişdir.

Rusiyanın geri alması

2025-ci ilin martına olan məlumata görə, Rusiya ordusunun artan hücumları fonunda Ukraynanın Kurskdakı mövcudluğu ciddi zəifləmiş, Kiyev ələ keçirdiyi ərazilərin təxminən yarısını itirmişdir — bu, müharibənin kritik dövründə Kiyevin əlindəki əsas danışıq kartını təhdid altına almışdır.

2026-cı ilə qədər davam edən sərhəd gərginliyi

2026-cı il yanvarın 20-də Ukrayna qüvvələri Kursk vilayətinin Suca ərazisi ətrafında beş dron zərbəsi və altmış dörd artilleriya atışı həyata keçirmiş — iyirmi dörd dron neytrallaşdırılmışdır, tələfat qeydə alınmamışdır. Bu, Ukraynanın 2024-cü il əməliyyatından sonra da bölgədə hərbi fəallığını müəyyən dərəcədə davam etdirdiyini göstərir, baxmayaraq ki, əsas ərazi nəzarəti Rusiyaya keçmişdir.

Simvolik əhəmiyyəti

Kursk əməliyyatı Ukraynanın müharibəni yalnız müdafiə xarakterli deyil, həm də təcavüzkarın öz ərazisinə daşıya biləcəyini nümayiş etdirən psixoloji üstünlük əldə etmə cəhdi kimi şərh edilmişdir — bu, həm sahədə, həm də diplomatik arenada münaqişənin gedişatına təsir göstərən amillərdən biri olmuşdur.