Niderland milli futbol komandası: "Total futbol"un vətəni və qlobal təsiri

Dünya futbol tarixində ən çox iz qoyan və oyunun taktiki inkişafına misilsiz töhfələr verən kollektivlərdən biri Niderland milli futbol komandasıdır. Niderland Kral Futbol İttifaqı (KNVB) tərəfindən idarə olunan və ənənəvi geyim rənglərinə görə "Narıncılar" (Oranje) ləqəbini daşıyan bu komanda, həmişə hücum meyilli, baxımlı və intellektual futbolu ilə seçilib. Dünya Kubokunu heç vaxt qazanmamasına baxmayaraq, üç dəfə finala yüksəlməsi və nümayiş etdirdiyi fəlsəfə onu qlobal idman ictimaiyyətində ən hörmətli və sevilən komandalardan birinə çevirmişdir.

"Total futbol" inqilabı və Yohan Kroyf dövrü

Komandanın beynəlxalq arenada əsl güc kimi formalaşması 1970-ci illərə təsadüf edir. Baş məşqçi Rinus Mihelsin rəhbərliyi və əfsanəvi Yohan Kroyfun meydandakı dirijorluğu ilə yaradılan "Total futbol" sistemi idman tarixində əsl inqilab idi. Bu taktiki fəlsəfə meydandakı hər bir oyunçunun istənilən mövqedə çıxış edə bilməsinə, topa davamlı nəzarətə və rəqibi dayanmadan presinqdə saxlamağa əsaslanırdı. Məhz bu sistemin sayəsində "Narıncılar" 1974 və 1978-ci illərdə ardıcıl olaraq Dünya Kubokunun finalına vəsiqə qazandılar. Baxmayaraq ki, hər iki finalda məğlub oldular, onların nümayiş etdirdiyi futbol sonrakı onilliklərdə dünyanın bir çox aparıcı klub və milli komandaları üçün əsas modelə çevrildi.

1988-ci il Avropa çempionluğu və "Qızıl nəsil"

Niderland millisinin tarixindəki ən böyük rəsmi nailiyyət 1988-ci ildə Qərbi Almaniyada keçirilən Avropa çempionatındakı tarixi qələbədir. Rinus Mihelsin yenidən baş məşqçi postuna qayıtdığı bu dövrdə komandanın heyətində Marko van Basten, Ruud Qullit və Frank Raykard kimi dünya futbolunun gələcək əfsanələri çıxış edirdi. Finalda SSRİ yığmasını məğlub edən komanda özünün ilk və hələlik yeganə böyük beynəlxalq kubokunu qazandı. Xüsusilə Van Bastenin final matçında kəskin bucaq altında vurduğu unikal qol futbol tarixinin ən gözəl qollarından biri kimi yaddaşlara həkk olunmuşdur.

Akademiyaların gücü və müasir dövr

Bu gün Niderland futbolunun əsas gücü onun mükəmməl işləyən uşaq-gənclər akademiyalarına, xüsusən də "Ayaks", "PSV" və "Feyenoord" kimi klubların yetişdirdiyi gənc istedadlara əsaslanır. 2010-cu il Dünya Kubokunda üçüncü dəfə finala çıxaraq İspaniyaya qarşı dramatik oyunda məğlub olan komanda, sonrakı illərdə də nəsillərarası dəyişim prosesini uğurla həyata keçirmişdir. Müasir ulduzların simasında komanda öz ənənəvi 4-3-3 hücum fəlsəfəsinə sadiq qalaraq qitə və dünya birinciliklərində yenidən ən yüksək yerlər uğrunda mübarizə aparır. "Narıncılar"ın hər bir oyunu təkcə nəticəyə deyil, həm də oyunun estetik gözəlliyinə verilən dəyərin bariz nümayişidir.