OPEC — qlobal neft bazarının tənzimləyici təşkilatı

Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) — dünya enerji bazarında neftin qiymətinin tənzimlənməsi məqsədilə fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatdır. Azərbaycan OPEC-in tərkib üzvü olmasa da, 2016-cı ildən "OPEC+" formatı çərçivəsində — OPEC üzvü olmayan neft hasil edən ölkələrlə birgə — bu təşkilatla sıx əməkdaşlıq aparır.

Əməkdaşlığın başlanğıcı

2016-cı il aprelin 17-də Qətərin paytaxtı Dohada OPEC üzvü və qeyri-üzv neft hasil edən ölkələrin toplantısı keçirilmiş, bu tədbirdə Azərbaycanı energetika naziri Natiq Əliyev təmsil etmişdir. Bu toplantı neftin qiymətinə təsir edən amillərin aradan qaldırılması və tələb-təklif balansının bərpasına yönəlmiş qlobal enerji dialoqunun başlanğıc nöqtəsi olmuşdur.

2026-cı il hasilat kvotası

"OPEC+" ölkələri nazirlərinin əldə etdiyi razılığa görə, Azərbaycanın 2026-cı ilin sonunadək gündəlik hasilat kvotası 551 min barel təşkil edir. Bununla belə, ölkənin faktiki hasilatı bu kvotanın xeyli aşağısında qalmaqdadır — iyunda faktiki hasilat kvotadan doxsan beş min barel geri qalmışdır.

2026-cı il aylıq göstəriciləri

OPEC-in aylıq hesabatlarına görə, Azərbaycanda gündəlik xam neft hasilatı martda 456 min barel, apreldə 460 min barel, mayda 458 min barel, iyunda 456 min barel, iyulda isə 453 min barel olmuşdur — bu, ötən ayla müqayisədə təxminən 0,9 faizlik azalmanı göstərir.

Yataqlar üzrə bölgü

Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında hasil olunan 13,270 milyon ton xam neftin 7,9 milyon tonu "Azəri-Çıraq-Günəşli", 1,7 milyon tonu "Şahdəniz", 0,3 milyon tonu isə "Abşeron" yatağının payına düşmüşdür. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,1 faiz azalma göstərmişdir.

İllik tendensiya

2025-ci ildə Azərbaycanda orta illik neft hasilatı gündəlik 461 min barel olmuşdur — bu, 2024-cü ilin 481 min barel göstəricisi ilə müqayisədə iyirmi min barel/gün azalmanı əks etdirir. Bu tendensiya ölkənin nəhəng "Azəri-Çıraq-Günəşli" bloku kimi köhnə yataqlarındakı təbii hasilat azalmasının davam etdiyini göstərir.

OPEC+ hədəfləri

"OPEC+" ölkələri 2026-cı ilin sonuna qədər ümumi hasilat göstəricilərini 39,7 milyon barel həcmində müəyyənləşdirmişlər — bu, qlobal neft bazarındakı tələb-təklif balansının qorunması strategiyasının davamı kimi qiymətləndirilir.