Sülh Şurası — Trampın Qəzza idarəçiliyi üçün yaratdığı beynəlxalq platforma

Sülh Şurası (ingiliscə "Board of Peace") — ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə 2026-cı ilin yanvarında yaradılan yeni beynəlxalq təşkilatdır. Tramp bu qurumun yaradılma səbəbi kimi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının arzu olunan nəticələrə nail ola bilmədiyini bildirmiş, Sülh Şurasının bu boşluğu doldurmaq məqsədi daşıdığını vurğulamışdır.

Yaranma tarixi və nizamnamə

Şuranın İcraiyyə Şurasının üzvləri 2026-cı il yanvarın 17-də elan edilmişdir — bu tərkibə ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio və ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff daxildir. Yanvarın 22-də Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində Tramp "Sülh Şurasının Nizamnaməsi"ni rəsmi olaraq ratifikasiya edərək təşkilatı beynəlxalq status qazandırmışdır.

Struktur

Nizamnamə çoxsəviyyəli struktur müəyyənləşdirir — ömürlük sədr statuslu Donald Tramp, təxminən altmış ölkə liderindən ibarət Əsas Sülh Şurası, diplomatiya və investisiyaya diqqət yetirən yeddi üzvlü İcraiyyə Şurası, eləcə də Qəzzanın idarə edilməsi üzrə Milli Komitəyə rəhbərlik edəcək Qəzza İcraiyyə Şurası.

Əsas missiyası

Şuranın ilkin məqsədi Qəzza zolağında barışığın təmin edilməsi, idarəçilik, yenidənqurma və silahsızlaşdırma proseslərinin koordinasiyasıdır. ABŞ administrasiyası onu beynəlxalq münaqişələrin həllində rol oynaya biləcək, BMT-yə alternativ və ya tamamlayıcı platforma kimi təqdim edir.

Azərbaycanın iştirakı

Azərbaycan 2026-cı il yanvarın 21-də Sülh Şurasına həmtəsisçi kimi qoşulduğunu təsdiqləmişdir. Prezident İlham Əliyev Davosdakı imzalanma mərasimində iştirak etmiş, sonra fevral ayında Vaşinqtonda keçirilən Şuranın ilk iclasına qatılmışdır.

Tənqidlər və icra çətinlikləri

2026-cı ilin ortalarına qədər Şuranın praktiki fəaliyyəti mübahisə mövzusuna çevrilmişdir — analitiklər HƏMAS-ın tərksilahı, İsrailin tam çıxışı və Qəzzanın idarəetmə strukturu kimi əsas məsələlərin həll olunmamış qaldığını, Şuranın koordinasiya funksiyasını tam yerinə yetirə bilmədiyini qeyd edirlər.