Vyetnam: Cənub-Şərqi Asiyanın inkişaf edən ölkəsi

Vyetnam Sosialist Respublikası — Cənub-Şərqi Asiyada, Çin, Laos və Kambocla həmsərhəd olan dövlətdir. Uzunmüddətli müstəmləkəçilik və müharibə tarixindən sonra bazar əsaslı sosializm modelini tətbiq edərək regionun ən sürətli iqtisadi inkişaf nümunələrindən birinə çevrilmişdir.

Tarixi kökləri

Vyetnam Fransız müstəmləkəçiliyi, sonra isə Vyetnam müharibəsi kimi ağır tarixi mərhələlərdən keçmişdir — bu müharibə ölkəni onilliklər boyu bölünmüş vəziyyətdə saxlamış, 1975-ci ildə isə ölkənin birləşməsi ilə nəticələnmişdir. Kommunist Partiyasının hakimiyyəti dövründə "Doi Moi" (Yenilənmə) islahatları ölkəni planlı iqtisadiyyatdan bazar əsaslı modelə keçirmişdir.

Siyasi sistem

Vyetnam Kommunist Partiyasının hakim olduğu birpartiyalı sistemə malikdir — partiya qərarları ölkənin siyasi-iqtisadi kursunun formalaşdırılmasında həlledici rol oynayır. Baş nazir Le Min Hun rəhbərliyi altında hökumət 2026-cı ilin mayında ilk müntəzəm iclasını keçirmişdir.

2026-cı il — yeni inkişaf erasının başlanğıcı

Vyetnam rəsmiləri 2026-cı ili ölkənin milli yüksəlişinin yeni erasının açılış ili elan etmişlər — bu, 2026-2030-cu illər dövrü üçün yeni beş illik sosial-iqtisadi inkişaf planının başlanğıcını təşkil edir. Hökumət 2026-cı il üçün təxminən on faiz ÜDM artımı hədəfi qoymuşdur — bu, Dünya Bankı və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının əvvəlki daha mühafizəkar (5,8-6,8 faiz) proqnozlarından xeyli yuxarıdır.

İqtisadi göstəricilər

Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, hökumət 2026-2030-cu illər üçün 8,31 kvadrilyon dong həcmində beş illik maliyyə planı və orta müddətli dövlət investisiya planı təqdim etmişdir. 2025-ci ildə dövlət büdcə gəlirləri təxminən 2,665 kvadrilyon donqa çataraq ilkin proqnozu 35,5 faiz üstələmiş, dövlət investisiya xərcləri isə tarixin ən yüksək səviyyəsi olan 1,1 kvadrilyon dongdan artıq olmuşdur.

İnfrastruktur inkişafı

2025-ci ilin sonuna Vyetnam 3.345 kilometrlik magistral yol şəbəkəsini tamamlayaraq milli hədəfi keçmişdir. Bu infrastruktur investisiyaları logistika səmərəliliyini artıraraq sənaye artımını dəstəkləyəcəyi gözlənilir.

İnstitusional islahatlar və yüksək texnologiya strategiyası

Vyetnam iqtisadi sıçrayışını üç əsas istiqamətdə həyata keçirməyi planlaşdırır — inzibati prosedurların sadələşdirilməsi yolu ilə institusional islahat, yarımkeçirici sənaye, rəqəmsal transformasiya və bərpa olunan enerjiyə investisiyalarla yüksək texnologiya və yaşıl keçid, eləcə də dəyər zəncirində yuxarı mövqeyə doğru irəliləyiş.