ABŞ və İran arasındakı buzlar əriyir? | Trampdan gözlənilməz açıqlama

“İrana qarşı çox ağır sanksiyalarımız var. Bu məhdudiyyətləri uyğun vaxtda ləğv etmək istərdim. İrana dinc şəkildə bərpa olunmaq üçün vaxt vermək istərdim, amma daha “Amerikaya, İsrailə ölüm” şüarları səsləndirməsinlər”.

Bu sözləri ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüş zamanı deyib.

Bununla da Tramp İranın ali rəhbəri Seyid Əli Xamaneini İsrailin məhv edilməsi ilə bağlı çağırışları tərgitməyə səsləyib.

ABŞ-nin İrandan tələb etdiyi digər məsələ isə proksi qüvvələrinə dəstəyin dayandırılmasıdır. Söhbət Yaxın Şərqdəki “Hizbullah”, HƏMAS və “Ənsar Allah” kimi qruplaşmalardan gedir.

ABŞ Prezidentinin İranla bağlı açıqlamanı İsrailin Baş naziri ilə görüşdə səsləndirməsi də xüsusi məna daşıyır. Bu onu göstərir ki, İsrailin təhlükəsizliyi ABŞ üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Trampın barışıq təklifi İranda müəyyən etirazlara səbəb ola bilər. Çünki ABŞ-nin İranla 2018-ci ildə əldə edilmiş nüvə razılaşmasından birtərəfli şəkildə çıxması, həmçinin 2025-ci ildə 12 günlük müharibə zamanı nüvə obyektlərinə zərbə endirməsi islam respublikasının mühafizəkar dairələrini hiddətləndirib.

Yəni onsuz da dialoqa qarşı olanlar danışıqları indi daha çox qınayırlar. Amma bir məsələni də nəzərə alaq ki, 12 günlük müharibə İrandakı mühafizəkar qüvvələrə ağır zərbə vurub. İsrailin hücumu zamanı Əli Xameneinin ortalıqda olmaması, əvəzində Prezident Məsud Pezeşkianın görüşlər keçirməsi islahatçılara olan etimadı artırıb. Çox güman ki, Pezeşkian Trampla Xameneini barışdıra biləcək. Yoxsa İran hazırkı ağır vəziyyətdən tezliklə çıxa bilməz.