Cumhuriyet Xalq Partisi — 102 illik tarixdə ən dərin bölünmə

Cumhuriyet Xalq Partisi (CHP) — Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən 1923-cü ildə təsis edilmiş, Türkiyənin ən qədim siyasi partiyasıdır. Partiya özünü sosial-demokrat, kamalist və sekulyar dəyərlərin daşıyıcısı kimi mövqeləndirir və uzun illər ölkənin əsas müxalifət qüvvəsi olmuşdur.

2023-cü il liderlik dəyişikliyi

2023-cü il noyabrın 5-də keçirilən 38-ci Adi Qurultayda "dəyişimçi" namizəd Özgür Özel Kemal Kılıçdaroğlunu iki yüz yetmiş altı səs fərqi ilə məğlub edərək partiyanın yeni sədri seçilmişdir. Özel Kılıçdaroğlunun təcrübə və birikimindən istifadə etməyə davam edəcəklərini bildirsə də, iki lider arasındakı münasibətlər zaman keçdikcə gərginləşmişdir.

2024-2025-ci illərdəki uğurlar

Özelin rəhbərliyi altında CHP 2024-cü il yerli seçkilərində 1977-ci ildən bəri ilk dəfə Türkiyə üzrə birinci partiya olmuşdur. Bu uğur partiyanın prezidentlik namizədi kimi görülən İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi başqanı Ekrem İmamoğlunun 2025-ci ilin martında həbs edilməsi ilə ciddi sınağa məruz qalmışdır — Özel bu addımı "mülki çevriliş" adlandırmışdır.

2026-cı il "mütləq batil" böhranı

2026-cı ilin mayında Ankara Regional Ədliyyə Məhkəməsi 2023-cü il qurultayını "mütləq batil" elan edərək Özelin sədrliyini etibarsız saymış, Kılıçdaroğlunu yenidən partiya rəhbərliyinə qaytarmışdır. Özel tərəfdarları bu qərarı hakim partiyanın məhkəmə qolları vasitəsilə həyata keçirdiyi çevriliş cəhdi kimi xarakterizə etmişlər. İyunun 9-da parlamentdəki qrup iclası zamanı Özel özünü "seçilmiş Baş sədr" adlandıraraq millət vəkillərinə xitab etmişdir.

Partiyanın parçalanması

2026-cı il aprelin 6-da keçirilən 21-ci Fövqəladə Qurultayda Özel yenidən CHP-nin Baş sədri seçilmişdir. Lakin iyulun 21-də o, partiya qrup kürsüsünə vida edərək millət vəkilləri ilə birgə yeni partiya quracağını elan etmişdir — "açıq fərqlə fərqli baş müxalifət partiyası olacağıq" ifadəsini işlətmişdir. İyulun 24-də doxsandan artıq millət vəkili CHP-dən istefa verərək YENİ Parti-nin Qurucular Kuruluna qoşulmuşdur.

Bələdiyyə başçılarının kütləvi keçidi

YENİ Partinin qurulmasından sonra iki yüzdən artıq bələdiyyə başçısı qərarını açıqlamışdır — Manisada böyükşəhər daxil on beş bələdiyyə başçısı YENİ Partiyə keçmişdir. Bolu Bələdiyyəsində Tancu Özcanın həbs edilməsindən sonra vəzifəni icra edən başçı vəkili də CHP-dən ayrılmışdır.

Köhnə kadrların ayrılışı

2026-cı il iyulun 30-da partiyanın ən köhnə simalarından, uzun illər baş katiblik etmiş Öndər Sav CHP-dən istefasını elan etmişdir — o, bunu "böyük ağrı içərisində" etdiyini bildirmişdir.

Kılıçdaroğlunun mövqeyi

Kılıçdaroğlu tərəfdarlarına ünvanladığı mesajlarda "arınma" prosesini davam etdirəcəklərini, "kirə bulaşmış" hesab etdiyi şəxsləri partiyadan çıxaracaqlarını bildirmişdir — o, özünə qarşı "sarayın adamı" ittihamlarını rədd edərək bunu ona ünvanlayanların əvvəllər hakimiyyəti tənqid etməməsini xatırlatmışdır.